سال بیست و دوم | تابستان 1397 | 264 صفحه

جهت مشاهده و ورق زدن صفحات
روی تصویر زیر کلیک کنید.

در این شماره می خوانید:


1- مقاله ها

  • در مسیر شکل گیری نخستین جمهوری ارمنستان (1918م) | آرپی مانوکیان
  • نخستین جمهوری ارمنستان و دستاوردهای آن (1918 – 1920م) | ادوارد هاروطونیانس
  • بررسی ساختار سیاسی جمهوری ارمنستان (1918 – 1920م) | آرام شاه نظریان
  • سقوط جمهوری ارمنستان از منظر سیاست خارجی | دکتر کارن خانلری
  • دولت ها و شخصیت های تاثیرگذار در نخستین جمهوری ارمنستان | ایساک یونانسیان

2- شخصیت های سیاسی

  • آرام مانوکیان،بنیان گذار جمهوری ارمنستان | رافی آراکلیانس
  • بوقوس نوبارپاشا | رافی آراکلیانس

3- ادبیات

  • روح آزادی | آودیس آهارونیان / ترجمه دکتر قوام الدین رضوی زاده
  • بازگشت | روبن هوسپیان / ترجمه ادوارد هاروطونیانس

ســرمقــاله

تاریخ قفقاز و قوم ارمن، کهن ترین ملت ساکن در جنوب آن، گذشته ای به غایت تنیده با تاریخ ایران و ‏قوم پارس دارد. از این رو، شناخت هریک از آنها به ‏تنهایی، نه فقط بیانگر برخی از نانوشته های تاریخ است بلکه روشنگر روابط اجتماعی و سیاسی کل منطقه خواهد بود. طرح سؤالات گوناگون از سوی ‏پژوهشگران علاقه مند ایرانی نیز دلیل دیگری است که هیئت نویسندگان پیمان را بر آن داشته تا از هر ‏فرصت ممکن برای اطلاع رسانی و پاسخ گویی به خواسته های خوانندگان خود بهره برد و براساس منابع ‏تاریخی ای که به زبان های متداول در قفقاز، به ویژه ارمنی و روسی، در اختیار دارد، به وظیفۀ رسانه ای ‏خود عمل کند.‏

یادمان صدمین سالگرد تأسیس نخستین جمهوری ارمنستان فرصت دیگری است برای بزرگداشت ‏واقعه ای استثنایی و تحکیم بیعت با شخصیت هایی که در اوضاعی بحرانی نام خود را در تاریخ جاودانه ‏ساختند. مرور این برگ از تاریخ ارتباط مستقیمی نیز با خط مشی فصلنامۀ پیمان دارد. مسئولان فصلنامه ‏بر این باورند که تفحص در دلبستگی ها و تعهدات یک قوم و تحلیل اینکه چرا آحاد مردمان آن این دلبستگی ها و تعهدات را یادآوری می کنند و بزرگ می دارند بخشی از هویت ملی آن قوم را به نمایش می گذارد. در ‏نتیجه، سبب شناخت هرچه بیشتر ذهنیات آن مردم و بانی دوستی های بیشتر بین اقوام خواهد شد.‏

آنچـه بیشتر صفحـات این شماره از فصلنامـه را به خـود اخـتصاص داده مجـموعۀ مطالبی است دربارۀ ‏اوضاع اجتماعی و سیاسی نخستین جمهوری ارمنستان و زندگی دولتمردانی که در روزگار خـود تاریـخ ساز ‏بودند و چراغی در مسیـر پر فراز و نشیـب آزادی خـواهی نسل های بعدی. مقاله ها اشاراتی دارند بر زمینه های برپایی نخستین حکومت مستقل و آزاد ارمنیان در صد سال پیش، پس از فروپاشی حکومت ‏خودمختار ارمنی ملوک قراباغ [1]و سپس، حکومت ‏خودخواندۀ واسپوراکان[2]؛  و نیز بر زندگی و کارنامۀ فرهیختگانی که تمام توان خود را ‏وقف تأسیس نخستین جمهوری ارمنستان بر روی خرابه های به جای مانده از جنگ جهانی اول و آوار ‏نژادکشی 1915م کردند؛ و بر دلایل فروپاشی این جمهوری دوساله در 1921م. ما باور راسخ داریم که ‏اساس جمهوری فعلی ارمنستان و دلایل انتخاب آن به منزلۀ کشور برگزیدۀ سال2018م، از سوی نهاد ‏معتبر اکونومیست[3]، کاملاً مبتنی بر ساختار جمهوری ای است که صد سال پیش شکل گرفت … امیدواریم، این ‏نوشته های مختصر که در ابعاد و امکانات محدود فصلنامه محصورند بتوانند به تمام ‏هدف های خود، از برقراری دوستی های بیشتر تا روشنگری مقطعی خاص از تاریخ منطقۀ قفقاز، دست ‏یابند.‏

موسسۀ ترجمۀ و تحقیق هور نیز در همین راستا اقدام به ترجمۀ کتاب سه جلدی جمهوری ‏ارمنستان در سال های 1918 ـ 1920م نوشتۀ پروفسور ریچارد هوانسیان[4] کرده و هم زمان با ‏انتشار این شماره از فصلنامه جلد نخست این مجموعه نیز منتشر شده است.‏

پی‌نوشت‌ها:

1- آخرین حکومت ارمنیان در ارمنستان شرقی، پیش از تأسیس نخستین جمهوری. حکمرانی ملوک ارمنی ‏قراباغ در نیمه دوم سده نوزدهم میلادی به پایان رسید.‏     

2-آخرین حکومت ارمنیان در ارمنستان غربی، پیش از تأسیس نخستین جمهوری. حکومت ‏واسپوراکان در 1915م، تنها 72 روز ادامه یافت. ‏           

3- www.economist.com/leaders/2018/12/22/the-economists-country-of-‎the-year-2018 ‎‎

4- Richard G. Hovannisian‏، متولد 1932م، استاد دانشگاه کالیفرنیا(‏UCLA‏) و تاریخ نگار مشهور