جاثلیق اعظم آرام اول، رهبر حوزۀ دینی کیلیکیه، پس از نام گذاری سال های گذشته به نام موضوعات مختلف، سال2012م را نیز که مصادف است با پانصدمین سال صنعت چاپ ارمنی «سال کتاب ارمنی» نام گذاری کردند. فتوای مذهبی ایشان در خصوص «سال کتاب ارمنی» در روزهای 21 و 22 ژانویۀ 2012م در تمامی کلیساهای ارمنیان ایران طی مراسم همان روز به وسیلۀ عالی ترین مقام هر کلیسا و در حضور جمع کثیری از ارمنیان هر شهر قرائت شد. در این فتوا، آرام اول ضمن نام گذاری سال به «سال کتاب ارمنی» توجه همگان را به ارزش معنوی کتاب و اهمیت نقش آن در بهبود و ارتقای سطح معنویت درزندگی افراد جلب کرده اند.

ایشان در بخشی از این فتوا ضمن مروری بر سیر تاریخی کتاب ارمنی، در طی سالیان و قرون طولانی، تأکیدی ویژه بر نقش ارمنیان ایران در پایه گذاری نخستین چاپخانه در جلفای اصفهان در 1638م کرده اند. آرام اول فتوای مبارک خود را خطاب به ارمنیان با این سخنان به پایان برده اند: «بدون همراهی کتاب ارمنی راه تو تاریک است. سفره تو خالی است. روح تو تشنه است. آن کس که کتاب می خواند با کتاب غنی می شود، آن کس که کتاب منتشر می کند با کتاب به عرش می رسد. کسی که کتاب جمع آوری وحفظ می کند با کتاب قدرت می یابد. کسی که کتاب می نویسد با کتاب جاودانگی می یابد».

افتتاح کتابخانه مدرسه ملی دخترانه (ارس)

این فتوا در کلیساهای جلفای اصفهان، شاهین شهر، تبریز، ارومیه، تهران و دیگر شهرهای تابع قرائت و با قرائت آن از تمامی مراکز و انجمن های فرهنگی، اجتماعی، هنری و مدارس ارمنی برای تدارک مراسم و برنامه های خاص در ارتباط با بزرگداشت «سال کتاب» دعوت شد.

فتوای جاثلیق آرام اول موجی از شورو اشتیاق را در ارمنستان و میان ارمنیان اقصا نقاط جهان ایجاد کرد وهمه برآن شدند تا با برگزاری مراسم مختلف، پانصدسالگی چاپ کتاب ارمنی را به بهترین شیوه ارج نهند. به همین منظور، هیئت تحریریۀ پیمان، که افتخار عضویت درخانوادۀ بزرگ چاپ و نشر را دارد، این فرصت استثنایی را مغتنم شمرد و تصمیم گرفت مسیر پرتلاطم پانصد ساله را، که به ویژه نقش ایران و ارمنیان ایران در تحقق آن بسیارگسترده، بارز و بی نظیر بوده، به هم وطنان ایرانی معرفی کند و در ضمن ادای دینی کرده باشد به همۀ انسان های ازجان گذشته ای که در روزگار خود اسرار مانایی و جاودانگی ملت کوچک ارمنی را دریافتند و با سپری کردن پانصد سال مسیر پرفراز و نشیب و درنوردیدن راهی بس طولانی آن را در ردیف قدرتمندترین ملت ها قرار دادند.

به همین منظور، از جمعی از شخصیت های سرشناس و فرهنگ دوست جامعۀ ارمنی دعوت به عمل آوردیم تا با ارائۀ مقاله هایی در زمینۀ تاریخچۀ چاپ و نشر کتاب ارمنیان «سال کتاب ارمنی» را بهتر معرفی کنیم و فتوای به جای جاثلیق آرام اول را جامۀ عمل پوشانیم که همین جا از همۀ عزیزانی که قبول زحمت کرده و با ارائۀ مقاله های خود سبب پربارتر شدن این شماره از پیمان شده اند، از ایشان تشکر می کنیم.

افتتاح کتابخانه مدرسه ملی دخترانه (ارس)

در راستای فتوای جاثلیق آرام اول اسقف سبوه سرکسیان، رهبر دینی و اسقف ارمنیان تهران، به جامعۀ ارمنیان ایران در بزرگداشت این امر مهم تأکید کردند. در همین خصوص، شهرهای ارمنی نشین کشور در طی ماه های گذشته برنامه های متنوعی را در مجامع مختلف ارمنیان ایران به اجرا درآوردند. بیشتر این مراسم و برنامه ها از حمایت معنوی و حضور اسقف سبوه سرکسیان بهره مند شده اند که به چند نمونه از این برنامه ها اشاره می کنیم:

  1. مسابقۀ شعرخوانی دانش آموزان دورۀ راهنمایی مدرسۀ دخترانۀ ارمنیان جلفای اصفهان. در این مسابقه همچنین برای نخستین بارشرکت کنندگان هم با خواندن اشعار منتخب و هم با قرائت سلیس و روان متون به ارائۀ مهارت های نمایشی خود پرداختند.
  2. سی و ششمین دورۀ مسابقات ورزشی دانش آموزان ارمنی تحت نام «سال کتاب» در روزهای 14 ـ 21 مارس. طی روزهای برگزاری بازی ها در ورزشگاه آرارات نمایشگاهی نیز از کتاب های ارمنی زبان در این مجموعه ترتیب یافت.
  3. افتتاح کتابخانۀ مدرسۀ ملی دخترانۀ «ارس». به مناسبت نام گذاری سال 2012 به نام «سال کتاب ارمنی» طی مراسم ویژه ای در 6 فوریه کتابخانۀ مدرسۀ ملی دخترانۀ «ارس» ارمنیان تهران نیز افتتاح شد. این کتابخانه دارای سه هزار جلد کتاب است که فهرست رایانه ای شده اند. تعداد نهایی این کتاب ها پس از تکمیل کار ثبت بالغ بر ده هزار جلد خواهد بود. کتاب های مزبوربه چهار بخش موضوعی کودکان، نوجوانان، بزرگ سالان و اطلاعاتی تقسیم شده اند.
  4. برنامۀ هنری و نمایشی برگزار شده در حضور جاثلیق آرام اول در سالن ورزشگاه آرارات جلفای نو در 19 مه به مناسبت سال کتاب و پانصدمین سال صنعت چاپ ارمنی.
  5. نمایشگاه کتاب در جلفای اصفهان. در این نمایشگاه، که به مناسبت «سال کتاب» برگزار شد، کتاب هایی به زبان ارمنی، فارسی و انگلیسی در موضوعات دینی، تاریخی، روان شناسی، علمی، کودکان، هنرهای دستی، آشپزی، بهداشت، دانشنامه و فرهنگ نامه در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفت و به فروش رسید. این برنامه از سوی انجمن خیریۀ بانوان در 3 ژوئیه برگزار شد.
  6. انتقال کتابخانۀ مرکزی و ملی خلیفه گری ارمنیان تهران به محل مرکز نوبنیاد فعالیت های فرهنگی اجتماعی منطقۀ نارمک و بازگشایی این کتابخانه.
  7. رونمایی از کتاب های چاپ جدید واحد انتشارات خلیفه گری ارمنیان تهران.

پی نوشت:

1ـ مقالات این بخش از فصلنامۀ پیمان، از صفحۀ 39 ـ 152، توسط خانم آنوشیک ملکی، عضو هیئت تحریریه، گردآوری شده است.

فصلنامه فرهنگی پیمان شماره 61
سال شانزدهم | پاییز 1391 | 280 صفحه
در این شماره می خوانید:

سکه های تیگران دوم

نویسنده: شاهن هوسپیان تیگران دوم[1] همان نقش را در تاریخ ارمنستان ایفا کرده است که کوروش برای ایران. بنابراین، به مناسبت هم زمانی سال 2010 م با دوهزار و صد و پنجاهمین...

جیوان گاسپاریان،دودوک

نویسنده: رافی آراکلیانس موفقیت بزرگ جیوان گاسپاریان[1] در كنسرت مركز باربیکن[2] لندن، در 28 سپتامبر 2012م (7 مهر 1391ش)، نشانگر پیروزی عشق به نوای دودوك و سنت های وطن...

سمبات دِر کیورقیان

نویسنده: ایساک یونانسیان سمبات دِر کیورقیان[1] در1292ش در خانواده ای ارمنی، در جلفای اصفهان، چشم به جهان گشود. پدرش هوانس و مادرش تاگوهی نام داشتند. سمبات در دو سالگی...

دوست من روبرت واهانیان

نویسنده: م.پ.جکتاجی دوست خوبم، روبرت واهانیان، تا به امروز چندین و چند مقاله نوشته و به من سپرده است كه همه را در ماهنامۀ تخصصی گیلان شناسی، گیله وا، چاپ كرده ام، بیشتر...

روبرت واهانیان،معمار و گیلان شناس

نویسنده: فرامرز طالبی سرآغاز اول بار نامش را در مجلۀ گیله وا دیدم، با مقاله ای نو در ادبیات معماری گیلان: «شهرسازی رشت». با همان مقاله نامش در ذهنم ماند و بعد از آن...

نگاهی به زندگی و آثار علمی دکتر مگردیچ تومانیان

نویسنده: آرمیک نیکوقوسیان ریاضیات نوعی زبان علمی است. مهندسان، فیزیک دانان و سایر دانشمندان به طور دائم از این علم بهره مند می شوند. سایر کارشناسان نیز، که به مطالعۀ...

نگاهی به روابط عرب ها و ارمنیان از گذشته تا حال

نویسنده: نیکولای هوُهانیسیان / ترجمه مسعود احمدی و تورج خسروی خلاصه ای از فعالیت ها و آثار نویسنـده نیكولای هوْهانیسیان، در 1930م، در ارمنستان به دنیا آمد و در1953م از...

گفت و گو با اومیت یاردم،سفیر ترکیه در ایران

نویسنده: گریگور قضاریان دکتر اومیت یاردم،[1] متولد 1961م در بالك اسیر،[2] در غرب تركیه، است. او تحصیلات دانشگاهی خود را در مقطع كارشناسی رشتۀ علوم سیاسی در دانشگاه...

برگی از زندگی من

نویسنده: آراکس آوانسیان اشاره افسوس که بسیار کم از خودش نوشته. خاطراتش را می خوانم و می گویم که حیف کاش بیشتر نوشته بود ولی خاصیت انسان های متواضع و پربار این است که...

دیاسپورا،کتاب،مهاجرت

نویسنده: روبرت صافاریان حکایت پانصد سالگی کتاب چاپی ارمنی حکایت بیمار سالخوردۀ رو به موتی است که برایش جشن تولد می‌گیرند و بزرگش می‌دارند اما کسی حاضر نیست او را نگاه...

گذر تاریخ با نائیری

نویسنده: دکتر داریو فرینی / ترجمه دکتر مهرداد مومنی سال 1335ش است. ارمنی ها هم مثل بقیۀ مردم سرگرم کار و زندگی شونن و می گذرونن! من نیستم؛ یعنی، هنوز به وجود نیومدمو...

مروری کوتاه بر تاریخچه سالنامه های ارمنی

نویسنده: آناهید هوسپیان تألیف و تدوین سالنامه ها، که بخشی جداگانه از ادبیات ارمنی است، با توجه به محتوای آنها ـ که به طور عمده انعکاس دهندۀ زندگی اجتماعی، فرهنگی، ادبی،...

نشریات ارمنی زبان در خدمت کودکان

نویسنده: لیا خاچیکیان مطالبی که از سوی اولیای تربیتی كودكان برای مطالعه در اختیار آنها قرار می گیرد همواره دارای اهمیتی ویژه بوده است و از اصلی ترین برنامه های زیرساختی...

دکتر آلکساندر آتابگیان و دو ماهنامه هاماینک

نویسنده: آرمن بیگلریان دربارۀ نشریه ای به نام هاماینک،[1] که ظاهراً در رشت چاپ می شده، دیدگاه های متفاوتی از سوی محققان و دست اندرکاران مطبوعاتی وجود داشته و دارد. محقق...

نگاهی به تاریخچه مطبوعات ارمنیان ایران

نویسنده: آرمن بیگلریان تاریخچۀ نشریه ها و روزنامه های ارمنی زبان از شهر مدرس در هندوستان آغاز شده است. در نیمۀ دوم قرن هیجدهم میلادی، شمار قابل توجهی از ارمنیان در مدرس...

وُسکان یِروانتسی

نویسنده: هاسمیک خاچاطوریان «چون کتاب عشق است عزیزم  اما دشمنان ما آن را نفهمیدند» وُسکان یرِوانتسی به خاطر آرمان والای خود با فدا کردن خوشبختی و عشق دوران جوانی، به...

تاریخ صنعت چاپ ارمنی در ایران

نویسنده: تئودیک / ترجمه آناهید هوسپیان جلفای اصفهان چاپخانۀ کلیسای وانک جلفا شهرستانی است در مجاورت اصفهان، شهری که زمانی پایتخت ایران بوده است. در این شهرستان، ارمنیان...

تئودیک،نخستین محقق در زمینه تاریخ صنعت چاپ ارمنی

نویسنده: آناهید هوسپیان تئودوروس لاپجینجیان (تئودیک) مؤلف، نویسنده و ناشری پرکار بود. او در 5 مارس 1873م، درمحلۀ اسکیوتاری قسطنطنیه (استانبول)، به دنیا آمد. تحصیلات خود...

تاریخچه صنعت چاپ ارمنیان

ترجمه: آنوشیک ملکی قدیمی ترین پیوند ارمنیان با صنعت چاپ به قرن چهاردهم میلادی و به زمانی بازمی گردد که ناخدای ارمنی اهل ونیز، آنتون هایکازون، به همراه...

به مناسبت پانصدمین سال صنعت چاپ ارمنی

جاثلیق اعظم آرام اول، رهبر حوزۀ دینی کیلیکیه، پس از نام گذاری سال های گذشته به نام موضوعات مختلف، سال2012م را نیز که مصادف است با پانصدمین سال صنعت چاپ ارمنی «سال کتاب...

ماتناداران و میراث خطی مورخان ارمنی

نویسنده: آرپی مانوکیان ماتناداران[2] در معنای لغوی به مجموعه ای اطلاق می شود که مکانی برای نگاهداری اسناد، متون خطی و کتا ب های دست نویس قدیمی یا چاپی است. این مجموعه،...