نویسنده: زاون قوکاسیان

سال1369، زمانی که به ساختن فیلمی از زندگی زنده یاد یسائی شاهی جانیان فکر می کردم، فیلم پردهٔ آخر ساختهٔ واروژ کریم مسیحی به نمایش درآمد. با دیدن این فیلم، من یکی از پرسوناژهای اصلی فیلم نقش خیال را پیدا کردم: لوریک میناسیان. با آن که در فیلم پردهٔ آخر او رل اصلی را ندارد، اما به شدت در خاطر می ماند، و همین برای من کافی بود.

با دیدن لوریک فیلمنامهٔ نقش خیال کامل شد. طرح فیلم مستند نقش خیال، که زندگی یکی از مهم ترین و درخشان ترین مینیاتوریست های معاصر ایرانی ارمنی را در جلفای اصفهان تصویر می کرد، با آمدن لوریک تبدیل به یک فیلم مستند داستانی شد. او مادر یسائی بود و می بایستی بازتاب نقاشی ها و علایق و ناکامی ها و کامیابی های یسائی در زمان کودکی، نوجوانی و بزرگسالی را در حرکات و فکر مادر می دیدم، و لوریک همان بود.

زندگی یسائی به کهنسالی نیز نینجامید. پس لوریک می بایستی در این فیلم در نقش زنی اندوهگین ایفای نقش می کرد. برآیند همهٔ اینها منطقی خاص می طلبید که در توضیح من، توضیح نقاشی ها، توضیح جلفا و اصفهان، می بایستی در لوریک جان می گرفت و من می دیدم که لوریک همان بود که می خواستم.

نقش خیال در سال 1370 به سفارش شبکهٔ دو ساخته شد و به غیر از چند نمایش محدود، تنها در جشنوارهٔ فیلم های ارمنی سراسر جهان، در مرکز فرهنگی ژرژ پمپیدوی پاریس، در تابستان سال1993 م، به همراه دو فیلم دیگر از ایران به نمایش درآمد. نقش خیال تنها فیلمی است که در آن لوریک میناسیان رل اصلی را دارد و در نقش مکمل بازی نمی کند.

لوریک از معدود بازیگرانی است که لهجهٔ او در فیلم هایی که بازی کرد، به فارسی اصیل نزدیک بود. زنده یاد آرمان، بازیگر قدرتمند سینما و تئاتر، پدر لوریک، لهجهٔ ارمنی داشت، همانند بسیاری از بازیگران ارمنی دیگر. اما فیزیک لوریک لهجهٔ او و بازی گرم و مهربانش به او فرصت ایفای نقش های تائژیرگذار می داد. حالا که دوباره به آن بیست روزی برمی گردم که لوریک برای بازی در نقش خیال به جلفای ا صفهان آمد، می بینم لوریک در تمام آن روزها مهربانی و دوستی عمیقی بین اعضای گروه نقش خیال ایجاد می کرد.

هر بار صحنه ای را به یاد می آورم که در آن لوریک به فرزند درگذشته اش می نگریست، بی اختیار اندوهگین می شوم. در آن صحنه می بایستی لوریک به فرزندش نگاه می کرد. واقعاً نمی دانم می بایستی اشک می ریخت، می بایستی می افتاد، می بایستی می مرد یا چه و چه و چه؟ اما لوریک فقط نگاه کرد، فقط نگاه؛ همان کافی بود. او نفس می کشید و فرزندش جلوی چشمان او در خواب ابدی بود. لوریک فقط نگاه می کرد، نه اشک، نه ناله، و نه اندوه، هیچ کدام توانایی نگاه لوریک را نداشتند و من نمی دانستم بایستی پس از گرفتن این صحنه چه کار کنم، دست بزنم برای او؟ بگویم کات؟ یا …؟ همه محو بازی او بودیم.

نقش خیال با لوریک نازنین و عزیزم نقش خیال شد، چرا که لوریک همان بود که می خواستم.

فصلنامه فرهنگی پیمان شماره 28
سال هشتم | تابستان 1383 | 148 صفحه
در این شماره می خوانید:

مراسم یادبود آوریل ۱۹۱۵ هشتاد و نهمین سالگرد نژاد کشی ارمنیان

نویسنده: آرتین بابایانس مؤسسهٔ هور با همکاری شورای خلیفه گری ارامنهٔ تهران، امسال نیز همچون سال های گذشته، در تاریخ هشتم اردیبهشت ماه با دعوت از تنی چند از اندیشمندان،...

دومین همایش دو سالانه انجمن مطالعات جوامع فارسی زبان ایروان

نویسنده: عسکر بهرامی انجمن مطالعات جوامع فارسی زبان (ASPS) سازمانی غیردولتی و غیرسیاسی است که در سال1996 م به منظور ایجاد زمینهٔ همکاری میان پژوهشگران علاقه مند به...

بنفشه آلپی

نویسنده:  آکسل باگونتس / ترجمه: سونا خواجه سری اشاره آکسل باگونتس نویسنده، مترجم، ادیب و فعال اجتماعی مشهور ارمنی در سال 1899م در شهر گوریس ارمنستان به دنیا آمد و در...

ادوارد فیتز جرالد و ادبیات فارسی

نویسنده: پروین لولویی پیشگفتار خیام شهرت جهانگیرش را مدیون ادوارد فیتزجرالد[2] است که برای اولین بار رباعیات وی را به زبان انگلیسی برگرداند. با این کار، فیتزجرالد نه...

نقش خیال با لوریک نازنین و عزیزم نقش خیال شد

نویسنده: زاون قوکاسیان سال1369، زمانی که به ساختن فیلمی از زندگی زنده یاد یسائی شاهی جانیان فکر می کردم، فیلم پردهٔ آخر ساختهٔ واروژ کریم مسیحی به نمایش درآمد. با دیدن...

لوریک میناسیان، هنرمندی که دیر شناخته شد

نویسنده: آلفرد قهرمانیانس گفت و گو با مرضیه برومند، کارگردان سینما و تلویزیون سرکار خانم برومند! در ابتدا توضیحات مختصری دربارهٔ فعالیت های حرفه ای خود به عنوان...

مادرم شیوه مهرورزی را به من آموخت

نویسنده: آرگ میناسیان قصد دارم شخصیت مادرم، لوریک میناسیان، را در کانون خانواده و از دید یکی از فرزندانش، به طور خلاصه توصیف کنم. این کار چندان ساده نیست، زیرا انسان...

یادی از لوریک میناسیان

نویسنده: النا مسیحی از زمانی که شاه عباس گروه هایی از ارمنیان را، با در نظر داشتن تدابیری خاص، به اجبار از ارمنستان به مناطق گوناگون ایران کوچاند، ارمنیان با حضور...

جشن های مشترک میان ارمنیان و ایرانیان

نویسنده: ماریا آیوازیان ناواسارد این واژه هم ریشهٔ واژهٔ navasard ایرانی مرکب از واژهٔ اوستایی ـ nava   «نو» و sareδa «سال» است و در ارمنی به معنی ‹‹سال نو›› و ‹‹ردیف و...

درآمدی بر چگونگی حیات اجتماعی و فرهنگی ارمنیان قزوین

نویسنده: ناصر تکمیل همایون اشاره ناصر تکمیل همایون، در سال 1315 خورشیدی در قزوین تولد یافت و پس از پایان تحصیلات ابتدایی در زادگاه خود و تهران، در دانشکدهٔ ادبیات و...

ارمنستان تولدی دیگر

نویسنده: فرانک ویویانوی/ ترجمه: مهشید تولایی مشعل بنای یادبود فاجعهٔ نژادکشی ارمنیان همواره در ایروان فروزان است. این بنا به مناسبت بزرگداشت یاد 1/5 میلیون ارمنی،که در...

کوچاندن ارمنیان به ایالات مرزی ایران

نویسنده: محمد علی موسوی فریدنی مقدمه ارتباط خانوادهٔ من با ارمنیان به چند دهه پیش از تولد من باز می گردد. پدرم از خرده مالکان فریدن و عمدهٔ اراضی او در سورشگان بود....

امشاسپندان و ایزدان در تاریخ اساطیری ایران

واژهٔ اسطوره اسطوره کلمه ای معرب است که از واژهٔ یونانی هیستوریا[2] به معنی ‹‹جست وجو، آگاهی و داستان›› گرفته شده است. [3] برای بیان مفهوم اسطوره در زبان های اروپایی از...

کلیسای سرکیس مقدس در صورمان آباد

نویسنده: بهروز خان محمدی پیشگفتار استان آذربایجان غربی به لحاظ داشتن شرایط مناسب اقلیمی و ویژگی های خاص جغرافیایی از گذشته های دور تاکنون یکی از مناطق مستعد و مناسب...