نویسنده: روبیک گریگوریان

اشاره:

این مقاله در شمارۀ دی ماه سال 1318 مجلۀ موسیقی (دورۀ 1، شمارۀ 10، ص 11-13) منتشر شده و نمونه ای از مقالات روبیک گریگوریان است که با حفظ رسم الخط اصلی و افزودن معانی چند واژه بیگانه در زیرنویس، به نظر خوانندگان می رسانیم.

فریتس کرایسلر، ویولون نوازی که روبیک گریگوریان با شیفتگی از او سخن می گوید،‌ در سال 1940 به نیویورک رفت و از آن پس بیشتر سال های عمر او در آمریکا گذشت. وی در سال 1938 به تابعیت فرانسه در آمد و در سال 1943 تابعیت آمریکا را پذیرفت. کرایسلر به سال 1962در 87 سالگی در نیویورک در گذشت.

امروزه یکی از بزرگترین و مشهورترین موسیقی دان‌ها و وییلونیست‌های دنیا فریتس کرایسلر است.

کرایسلر در 2 فوریه 1875 در شهر وین متولد شد. از بدو کودکی به موسیقی ذوقی فراوان داشت و ابتدا در هنرستان موسیقی پاریس تحت توجه استاد شهیر لامبر ماسار Lambert Massart شروع به آموختن موسیقی کرد و در دوازده سالگی جایزه دولتی “Grand Prix de Rome” را برده بدین وسیله عموم مردم حتی استادان موسیقی را متعجب ساخت. این اولین دفعه بود که پسر دوازده ساله ای موفق باخذ آن جایزه گردید، به همین جهت می توانست چهار سال مجاناً تحصیل کمپوزیسیون Composition کند لذا در هنرستان پاریس تحت توجه استاد عالیمقام لئو دلیب Léo Delibes شروع به آموختن آن نمود و در آنجا یک وییلونیست و موسیقی دان به تمام معنی بار آمد. اولین کنسرت خود را در شهر بادل Badle با موفقیت تمام انجام داد و سپس شروع بسیاحت و کنسرت دادن در شهرهای مختلف اروپا و آمریکا نمود و در تمام این کنسرت ها موفقیت تمام بدست می آورد همین امر موجب شد که یکی از مشهورترین ویرتوئوزهای[1] دنیا گشت. در آمریکا روزنتال  استاد پیانو در شهرت او کوشش فراوان کرد چنانکه کرایسلر بیشتر  شهرت خود را باو مدیون است.

کرایسلر تمام عمر خود را مشغول کنسرت و تصنیفات خود بوده چنانکه هنوز هم مشغول است و آثار او در عالم موسیقی وییلن بمنزله گوهرهای درخشانی جلوه گر هستند.

کرایسلر آثار استادن گذشته را پس از جستجوی زیاد و زحمات طاقت فرسائی جمع کرده و آنها را پس از اصلاح چاپ کرده در کنسرت های خود نیز آنها را می نواخت. از تصنیفات او که یکی از دیگری شیواتر است کاپریس وین نوا “Caprice Viennois” و تامبورن شینوا “Tambourin Chinois” از شاهکارهای او بشمار می روند تصنیفات و آرانژمان های (Les arrangements) [2] او زینت افزای کنسرت های تمام وییلونیست  ها هستند.

کرایسلر، از نقطه نظر استادی،‌ ویرتوئوزی بی نظیر است و تکنیک دست چپ او بی مانند می باشد. تن Ton شیرین و طرز نواختن او مقام و  شخصیت او را در این فن بخوبی ظاهر می سازد. استاد شهیر کارل فلش درباره او می گوید:

« کرایسلر همیشه با آرشه های کوچک و فشار قوی و ویبراتو، حتی در قسمت های تند، می نوازد ».

بتصدیق عموم موسیقی دان های اروپا کنسرت براهمس (Brahms) را کسی بخوبی و شیوایی کرایسلر نمی تواند بنوازد چنانکه کرایسلر را  خدای این کنسرت می دانند.

کنسرت بتهوون را نیز به همان مهارت می نوازد و بهردوی آن کنسرت ها کادانس هائی[3] نوشته است که از بهترین کادانس ها بشمار می  رود.

کرایسلر سنات های وییلون بتهوون را با دقت مطالعه کرده و پس از آنکه آنها را با سلیقه خود مطابقت داده چاپ کرده است.

کرایسلر وییلون را بلند گرفته و آرشه را با دست آزاد می کشد و در موقع نواختن لباس نسبتاً گشاد و بی دگمه می پوشد و قبل از نواختن دست چپ خود را یکدقیقه در آب گرم نگاه می دارد تا انگشتهایش تند و سبک حرکت کنند. سپس وییلون را از سرش بدست گرفته با قدمهای آرام وارد سن می شود. وقتی که شروع به نواختن می کند قیافه نجیب او در انظار شنوندگان جلوه می کند و گوئی آنها را هیپنوز می کند[4]. وییلون را بقشنگی و سبکی می نوازد. کف زدن های شنوندگان را با تبسم های شیرین و حرکت سر جواب می دهد. هرگز آهنگ ها را تکرار نمی کند و از برنامه تجاوز نمی نماید. در بیان عظمت او همین کافی است که ویرتوئوز مشهور ایزائی سنات شماره چهار در می کوچک خود را باو تقدیم کرده.

کرایسلر اکنون در مرحله شصت و چهارم زندگی است و با وجود این در قیافه او آثاری از پیری مشاهده نمی شود و از حیث معاش کاملاً بی نیاز است چه عایدات تصنیفات او بقدری است که از هر حیث معیشت او را کفایت می کند. هنوز هم گاهی کنسرت می دهد و زیادی سن او تغییری در شیوایی آهنگ هایش نداده است.

پی‌نوشت‌ها:

1- نوازنده چیره دست با توانایی فوق العاده.

2- تنظیم آهنگ

3- قطعه مؤخره برای یک اثر موسیقی

4- هیپنوتیزم می کند، مسحور و مفتون می کند.

فصلنامه فرهنگی پیمان شماره 7 و 8

سال دوم | پاییز و زمستان 1376 | 136 صفحه
در این شماره می خوانید:

ایران نامه

ایران نامه نشریه پژوهشی خاورشناسان جمهوری ارمنستان است که به زبان ارمنی در شهر ایروان منتشر می شود. شماره مشترک 2-3 سال 1997 (24-25 پی در پی) این نشریه اخیراً در 52...

درخت توماس

نویسنده: اسپارتاک قراباغ تسیان/ ترجمه: هرمیک آقاکیان این داستان شبیه افسانه است. پادشاهی سه فرزند خویش را فرا می خواند و... ارث و میراث خود را بین آن ها تقسیم می کند،...

گوشت کلاغ

نویسنده: سورن آساتوریان/ ترجمه: هریکناز مگردیچیان هنگام غروب،‌ از مدرسه به خانه بر می گردم. برف می بارد و بر سرم،‌شانه هایم و روی کتاب هایم می نشیند. می شتابم. پدرم،...

سحرگاه

نویسنده: سورن آساتوریان/ ترجمه: ادوارد ولادیکا خروسی که برحسب اتفاق به ایوان ما آمده است مژده فرا رسیدن صبح را می دهد. به خروس و گردن برافراشته شده اش نگاه می کنم و...

سورن آساتوریان

نویسنده: سارو بابومیان سورن آساتوریان در سال 1916 در قریه گارنی ارمنستان دیده به جهان گشود. او فرزند یکی از انقلابیون معروف بود که در قیام مردمی 18 فوریه 1921 ارمنستان...

در سوگ استاد محمد قاضی

نویسنده: سیف الله گلکار به سوگ رفتن خورشید، خاک می تازد                                        که سینه چاک دهد، سرفرو بیندازد فضای تیره و خاموش شب، بیازد دست...

پایان داستان

نویسنده: سیف الله گلکار این نوشته سخنی است پرسوز و صادقانه، به یاد استاد محمدقاضی که در مجلس یادبود آن زنده یاد ایراد شده است. می خواهم برای شما قصه بگویم: قصه زندگی...

یادی از سروژ استپانیان مترجم مجموعه آثار چخوف

نویسنده: ادوارد هاروتونیان در پانزدهمین دوره معرفی کتاب سال در دهه فجر 1376، در شماره آثار برگزیده، «نمایشنامه های چخوف»، ترجمه زنده یاد سروژ استپانیان نیز به عنوان...

درگذشت دو دانشمند ایران شناس

نویسنده: ماریا آیوازیان (ترزیان) اشاره: در آبان ماه 1376 دو تن از ایران شناسان نامی ارمنستان، پروفسور هاکوب پاپازیان و بابکن چوگاسزیان،‌ به فاصله چند روز در گذشتند....

هاکوب کوجویان و ایران

نویسنده: نلی آراکلیان/ ترجمه: آنی بابایان هاکوب کوجویان[1] (1883-1959م) از نقاشان مشهور ارمنستان در نیمه اول قرن حاضر است و پایه گذار هنر نوین گرافیک در ارمنستان به...

معجزه ای که در برابر چشمان ما آشکار می شد

نویسنده: کارمن داوتیان/ ترجمه: هرمیک آقاکیان (گفتگو با همسر سرگئی پاراجانف) هنگامی که در موزه پاراجانف منتظر همسر دوم او «سوتلانا ایوانوونا» بودیم، زاون سارگیسیان، مدیر...

یک سند قدیمی از صفحات موسیقی ارمنی

نویسنده: رضا مهدوی این سند، هشت صفحۀ آخر کاتالوگی است که کمپانی انگلیسی His Master's Voice با آن علامت مشهورش، در ایران منتشر کرده است.  این کمپانی که گاه با کمپانی های...

سنگ نوشته های اورارتو در آذربایجان

نویسنده: عباس سرمدی به یاد دانشمند گرانمایه زنده یاد دکتر محمد جواد مشکور حکومت اورارتو یا آرارات را باید اولین امپراتوری مقتدر ارمنستان شمرد. این امپراتوری که بسیاری...

ملاحظاتی بر مهرهای ساسانی در موزه دولتی تاریخ ارمنستان

نویسنده: علی حصوری اشاره: در شمارۀ 3 و 4 فصلنامۀ «پیمان» مقاله ای با عنوان «مجموعۀ مهرهای ساسانی در موزۀ دولتی تاریخ ارمنستان» به چاپ رسید. مطلب حاضر نقدی است بر مقالۀ...

آلبانیای قفقاز از دیدگاه مولفان عهده باستان و اوایل سده های میانه

نویسنده: عنایت الله رضا آلبانیا که از مناطق مهم تاریخی- جغرافیایی قفقاز است، در آثار مؤلفان باستان معرفی شده است. از آگهی های مورخان و جغرافی نگاران عهد باستان و اوایل...

مسروپ ماشتوتس، پدید آورنده الفبای ارمنی

نویسنده: ادوارد آقایان/ ترجمه: آناهید هوسپیان اشاره: ابداع الفبای ارمنی در آغاز سدۀ پنجم میلادی صورت گرفت و طراح و عامل آن مسروپ ماشتوتس[1] بود که بنیانگذار کتابت و...

فریتس کرایسلر

نویسنده: روبیک گریگوریان اشاره: این مقاله در شمارۀ دی ماه سال 1318 مجلۀ موسیقی (دورۀ 1، شمارۀ 10، ص 11-13) منتشر شده و نمونه ای از مقالات روبیک گریگوریان است که با حفظ...

گریگوریان حضوری در برگیرنده

نویسنده: پرویز بهروز اشاره: مطلبی که می خوانید در 4 دی ماه 1355 در شمارۀ 293 مجلۀ «تماشا»- هفته نامۀ سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران – چاپ شده است و گفت و شنودی است...

ارتباط مستقیم در موسیقی

نویسنده: لیدا بربریانس/ ترجمه: ادوارد هاروتونیان اشاره: روبیک (روبن) گریگوریان آهنگساز و رهبر ارکستر، در سال 1355، به دعوت دانشکدۀ هنرهای زیبای دانشگاه تهران، کوتاه...

روبیک گریگوریان

نویسنده: سیدعلیرضا میرعلی نقی یادداشت نویسنده: مقاله مختصری که می خوانید، خلاصه ای از کتاب «روبیک گریگوریان» است. این کتاب، یگانه متن مستقل به زبان فارسی است و ویژه...