شب سوم: دوشنبه22 /4/ 1383

سخنرانی دکتر شاهین فرهت

دکتر شاهین فرهت

ما امروز کارهای سه آهنگساز را شنیدیم که به لحاظ موسیقایی و به لحاظ نشستن روی تصویر، با هم فرق داشتند: اولی کار آقای آندره آرزومانیان بود. کار ایشان در واقع یک موسیقی مجلسی بود که حتی می شد آن را مجزا و فارغ از فیلم هم گوش کرد. در موسیقی دوم، کار آقای چکناواریان، در واقع ما شاهد سیری تاریخی از آثار ایشان بودیم که روی فیلم های مختلف تصنیف شده بودند که البته خودشان نیز اشاره کردند. سبک های مختلف موسیقی که مد بوده، در دست این آهنگساز به آزمایش گذاشته شده و استفاده از سازهای ایرانی در یک طرف و به تدریج به سوی موسیقی تصویری رفتن، و در واقع موسیقی چند صدایی و علمی است.

از کارهای لوریس چکناواریان، بعضی کاملاً قابلیت این را داشت که در منزل شنیده شوند، یا در کنسرت اجرا شوند و البته کارهایی کاملاً جدی اند. و آهنگساز سوم، واروژان، تا جایی که یادم می آید به خاطر علاقه ای که به سینما داشتند این آثار را آماده و تنظیم می کردند، ولی به عنوان کمپوزیسیون، باید به یک نکتهٔ کاملاً کلیدی توجه کرد و آن استفاده از موسیقی پاپ گرفتن ریتم های جاز و رواج آن به عنوان موسیقی فیلم است. و حالا می بینیم که بعد از آن تاریخ ها، فیلم ها عملاً نمی توانند فاقد موسیقی باشند. در واقع موسیقی واروژان یک موسیقی پاپ بود. در انتها می خواهم اشاره کنم به تاریخ موسیقی ایران که از انتهای دههٔ چهل بود که آهنگسازان فیلم در ایران شروع به فعالیت کردند. آقای چکناواریان در سال 1340 یا1341 ش اولین موسیقی فیلم را به شکل حرفه ای برای فیلم جدال در آفتاب کار کرده اند، و فیلم بی تا نیز هست.

سخنرانی لوریس چکناوریان

لوریس چکناوریان

من در آن زمان عاشق سازهای ایرانی بودم و همین طور موسیقی ایرانی، که البته در فیلم های مستند این موسیقی ساخته می شد، اما تکه تکه گوش کردن آنها سخت بود. اصولاً موسیقی ای که برای فیلم ساخته می شود ملودی خاص خودش را دارد و بارها تکرار می شود. البته موسیقی ای که سی سال پیش کار کرده ام یا همان موسیقی الکترونیک، الان که گوش می کنم این نوع موسیقی را دوست ندارم، اما آن موقع این نوع موسیقی رواج داشت.

از همان دوران کودکی یادم هست که پدرم صاحب سینما بود و سینماهای زیادی نیز ساختند، سینمای فردوسی یا آپولو، یا سینما کریستال فعلی، یا سینمای بهار در تجریش، و هیچ فکر نمی کردم که موزیسین شوم. همیشه فکرهایم به این می رسید که فیلمبردار یا هنرپیشه خواهم شد، اما به تدریج عشق به موسیقی بر من غلبه کرد و برای کارهایی دوستانی چون خسرو سینایی و هژیر داریوش موسیقی نوشتم.

من با واروژان همکلاس بودم؛ پسری کاملاً با استعداد بود. او در زمینهٔ موسیقی فیلم خدمات زیادی انجام داد.

خواستم از موزهٔ سینما تشکر کنم که این هفتهٔ فیلم را برای سینماگران ارمنی مهیا کردند. ایران سرزمین فرهنگ و هنر است و ما همه چیز را در این سرزمین آموخته ایم. در تاریخ غمناکی که ارامنه داشتند در آن قتل عام توسط ترکیه که دو میلیون تن از ارامنه کشته شدند و یا ارمنستان شوروی، وجود زندان های استالین که ارامنهٔ زیادی درآنجا کشته شدند. به هر حال پدرم از زندان های استالین فرار کرد و مادرم از قتل عام ارامنه، و ما تنها جایی که برای فرار و گریز داشتیم همین ایران بود که درهای آن همیشه روی ما باز بود و برای همین بیست و پنج سال تمام را صرف نوشتن یک اپرا کردم (اپرای رستم و سهراب) که تشکری است از مردم ایران و سپاس ارامنه از ایرانیان.

فصلنامه فرهنگی پیمان شماره 29
سال هشتم | پاییز 1383 | 152 صفحه
در این شماره می خوانید:

دره سبز

نویسنده: هراند ماتووسیان / ترجمه: سیف الله گلکار آذرخش با بانگ ترق تروقی خشک به صخره برخورد که صخره آن را پس زد و ناچار در زمین سبز فرو رفت. صخره سخت بود و آذرخش...

چهره یک استاد

نویسنده: ک. بدلیان / ترجمه: سینار گلریز هراند ماتووسیان چهارشنبه 18 دسامبر در ایروان به سبب بیماری سرطان ریه درگذشت. او در 3 مارس 1935 در بخش لوری ارمنستان به دنیا آمده...

درباره کتاب قلبم همواره با تو می تپد

نویسنده: آرمیک نیکوقوسیان به نظر می رسد که وجدان بشری بیدار شده است و حقایق اولین نسل کشی قرن بیستم، این بار با قلم های نویسندگان و متفکران ترک بازگو می شود. کمال یالچن...

در جستجوی جادوی زندگی

نویسنده: ژیلبرت مشکنبریانس اشاره نقشی را که آربی آوانسیان توانست در دهه های شصت و هفتاد میلادی در تئاتر ایران ایفا نماید، همانند نقشی است که قبل از او شاهین سرکیسیان...

آربی آوانسیان کارگردانی متفاوت با فیلمی متفاوت

نویسنده: زاون قوکاسیان چشمه را آربی آوانسیان در سال1348 ش ساخت: فیلمی زیبا و شاعرانه که در زمان نمایش غریب افتاد. اما از همان زمان آشکار بود که این فیلم جای خود را در...

شب ارامنه و هنرمندان ایران

شب چهارم: سه شنبه23 /4/ 1383 سخنرانی آیدین آغداشلو باعث افتخارم است در چنین مراسمی صحبت کنم و اشاره هایی داشته باشم: این که من از کودکی میان ارامنه بزرگ شده ام، دوستان...

شب موسیقی فیلم

شب سوم: دوشنبه22 /4/ 1383 سخنرانی دکتر شاهین فرهت ما امروز کارهای سه آهنگساز را شنیدیم که به لحاظ موسیقایی و به لحاظ نشستن روی تصویر، با هم فرق داشتند: اولی کار آقای...

شب آوانس اوهانیانس

شب دوم: یکشنبه21 /4/1383 سخنرانی خسرو دهقان (منتقد و مدرس سینما) به نظر می آید مهم ترین پدیدهٔ سینمای ایران از آغاز تا امروز آوانس اوهانیانس است و هیچ تشخیصی به اندازهٔ...

شب ساموئل خاچیکیان

شب اول: شنبه20 /4/ 1383 سخنرانی دکتر ق. پورمرادیان (منتقد قدیمی) با نام خدا اینک یادمان مردی را پیش رو داریم که بی شک تأثیری شگرف در ابعاد هنر و خلاقیت های خود در...

حضور ارامنه در سینمای ایران

نویسنده: گارینه داویدیان به مناسبت چهارصدمین سال مهاجرت ارامنه به ایران و صدمین سال فعالیت هنرمندان ارمنی در سینمای ایران، دومین نمایشگاه فصلی موزهٔ سینما با موضوع...

درباره موزه هنرهای خاور نزدیک

نویسنده: آزیتا شرف جهان موزه هنرهای خاور نزدیک، مجموعهٔ ارزشمندی است بالغ بر پنج هزار قطعه شیئ و تابلوی نقاشی، که طی سالیان طولانی توسط مارکو گریگوریان گردآوری شده اند....

مارکو هنرمند بی قرار

نویسنده: داریوش خادمی گفتگو با آیدین آغداشلو دربارهٔ مارکو گریگوریان از نظر شما مارکو گریگوریان در هنر معاصر ما چه جایگاه و موقعیت را به خود اختصاص داده است؟ ـ مارکو به...

دیدار با مارکو

نویسنده: آزیتا شرف جهان گروه نقاشان +30، نوروز امسال نمایشگاهی از آثار خود را در موزهٔ ‹‹های آرت›› ایروان، پایتخت جمهوری ارمنستان، برپا داشت. نگارنده نیز به یمن دوستی...

مارکو گریگوریان

نویسنده: سیلوی خواجه سری مارکو گریگوریان[1] در ایران میان علاقه مندان به هنر، هنرمندی شناخته شده است. او سومین فرزند از یک خانوادهٔ ارمنی است که در زمان قتل عام ارمنیان...

نقش اندیشمندان ارمنی در آشنایی ایرانیان با اندیشه مدرن (بخش نخست)

نویسنده: محمد حسین خسروپناه در سال های آغازین سدهٔ نوزده میلادی، در پی گسترش روابط خارجی دولت ایران با دولت های اروپایی و به ویژه شکست ایران در جنگ با روسیه، اندیشمندان...

کارا کلیسا یا دیر قلعه تادئوس قدیس

نویسنده: گلناز عدل پیشگفتار ایران در میان همهٔ ملل مشرق کشوری است که نژادها، مذاهب و تمدن های گوناگون را یکی بعد از دیگری در خود پذیرا بوده و در هر یک از ادوار تاریخ،...

آلیک، راهی که هفتاد و چهار سال پیموده شد

نویسنده: وارطان داودیان با وجود گسترش سریع و شتابان وسایل ارتباطات گروهی الکترونیکی، دیجیتالی و مجازی، از جمله رادیو و تلویزیون، سامانه های رایانه ای، وب لاگ های شخصی و...