نویسنده: حسین توفیقی

سازمان فرهنگ و ارتباطات  اسلامی           خلیفه‌گری ارامنه تهران 

همایش همزیستی مسالمت آمیز مسلمانان و مسیحیان ارمنی

به مناسب سال گفتگوی تمدن ها و یکهزار و هفتصدمین سال پذیرش رسمی مسیحیت  توسط ارامنه و تأسیس نخستین کلیسای ارمنی تهران27 – 26 تیر 1379

مسجد کبود ایروان

واحدهای جامعه بشری در گذشته وجود خود را در نفی واحدهای اجتماعی دیگر می دانستند. هر جامعه ای تنها برای خود حق حیات قائل بود و رابطه بین خود و جوامع دیگر را بر زور استوار می کرد. در آن روزگار، همزیستی مسالمت آمیز مفهومی نداشت.

ادیان نیز که نوعدوستی و همبستگی را تبلیغ کرده بودند، پس از چندی از سوی مدعیان آنها گرفتار تنگ نظری شدند و به شکل حزبی انحصار طلب در آمدند.

خردمندان جهان برای بر انداختن این شیوه و ایجاد همدلی و همگرایی میان انسان‌ها کوشیدند و مکاتب انسانی گوناگونی مانند اومانیسم، لیبرالیسم، سوسیالیسم، سکولاریسم، فمینیسم و پلورالیسم دینی را پدید آوردند. علمای ادیان نیز درجاتی  از هماهنگی  دین  با این  مکاتب  را پذیرفتند و درباره  آن  سخن  گفتند و کتاب  نوشتند.

با فرارسیدن عصر ارتباطات، ساکنان دهکده جهانی به همدلی و همگرایی روی  آوردند. سازمان های  بین المللی فعال شد و مردم  قاره های گوناگون کنفرانس بر پا کردند و با یکدیگر دست دوستی  دادند. پیروان ادیان مختلف نیز پس از قرن‌ها جدایی، به  هم  رسیدند و با یکدیگر گفتگو کردند و از آلام  و آمال خویش  سخن گفتند.

انسان‌ها پیام  روح  بخش ادیان را دریافت  کردند و ندای خدای متعال را از قرآن مجید شنیدند که:

ای مردم، ما شما را از یک مرد و زن آفریدیم و شما را تیره ها و قبیله ها قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید؛ گرامیترین شما نزد خدا با تقواترین شماست؛ خدا دانا و آگاه است (حجرات13)

و در انجیل حضرت عیسی مسیح (ع) خواندند که:

بیایید پیش من ای تمامی زحمتکشان و گرانباران و من شما را آرامش خواهم بخشید. یوغ  مرا بر خود گیرید و از من تعلیم یابید؛ زیرا که حلیم و افتاده دل می باشم و در نفوس خود آرامی خواهید یافت. زیرا یوغ من خفیف  است  و بار من  سبک. (انجیل  متی11 :28 – 30)

همگرایی انسانی به پیشرفت خود ادامه داده و می  دهد و اوج  آن  پیشنهاد رئیس  محترم  جمهوری  اسلامی ایران در مورد گفتگوی تمدن‌هاست که به تصویب سازمان ملل متحد در سال 2001 انجام  خواهد شد.

از آنجا که هر یک از تمدن‌های جهان بر یک دین بزرگ استوار شده، گفتگوی ادیان اساسی ترین  بخش گفتگوی تمدن‌ها خواهد بود و اسلام و مسیحیت به عنوان دو دین جهانی بزرگ و بر جسته در این  گفتگوها نقش اول را خواهند داشت.

قرآن مجید مسیحیان را نزدیکترین دوستان مسلمانان معرفی می کند (مائده 82) و می گوید که  خدای متعال در دل‌های پیروان حضرت عیسی مسیح (ع) رأفت و رحمت قرار داده  است (حدید27). این دوستی عمیق و محبت الهی برای گفتگو بین اسلام  که دین رحمت است و مسیحیت که دین  محبت  است، زمینه  مساعدی  فراهم  کرده  است.

همزیستی میان مسلمانان و مسیحیان ارمنی بسیار ریشه دار است و گفتگو میان اسلام و مسیحیت  ارمنی  به  دلیل ویژگی‌های زیر اولویت دارد:

  1. فرهنگ و تمدن کهن ارمنستان از نظر بسیاری از مردم پنهان مانده است. گفتگو در باب این تمدن و مقایسه آن با تمدن شکوهمند اسلامی و بررسی تأثیر هر یک از آن دو تمدن بر دیگری سودمند خواهد بود.
  2. کلیسای ارمنی یک کلیسای شرقی است؛ اسلام نیز که در آسیا و آفریقا گسترش یافته است، گرایش شرقی دارد. اسلام و مسیحیت ارمنی می توانند در باب تفکر مشرق زمین و تأثیر آن دو دین در آن  تفکر با یکدیگر گفتگو کنند.
  3. همسایگی ارمنستان بزرگ با کشورهای اسلامی نیز اهمیت دارد. این همسایگی در طول تاریخ بر ساکنان این دو سرزمین تأثیرات مثبت و منفی فراوانی داشته است  و لازم  به  یادآوری  است  که  فرمانروایان خود کامه این سرزمین‌ها ستم‌های زیادی به شهروندان مسلمان و مسیحی روا داشته اند. مسلمانان  و مسیحیان ارمنی  می توانند برای زدودن آثار منفی  آن  ستم ها گفتگو کنند.
  4. گروهی از مسیحیان ارمنی در کشورهای اسلامی و گروهی از مسلمانان در ارمنستان سکونت دارند. اسلام و مسیحیت ارمنی می توانند درباره  جوانب  مختلف  این  همزیستی  گفتگو کنند.

با آرزوی همدلی بیشتر میان پیروان ادیان الهی

فصلنامه فرهنگی پیمان شماره 13 و 14

سال چهارم | پاییز و زمستان 1379 | 132 صفحه
در این شماره می خوانید:

ایران نامه

مؤسس و سردبیر - پروفسور دکتر گارنیک آساطوریان فهرست مندرجات (شماره36، سال هفتم) ـــ گاگیک مارتویان. آیین زردشت در ارمنستان: ملاحظاتی چند در آستانه 1700-مین سالگرد رواج...

احمد نوری زاده جایزه جهانی ادبی و فرهنگی پاپازیان را به خود اختصاص داد

لوح تقدیر و جایزۀ جهانی "گارپیس پاپازایان" طی مراسم باشکوهی که علاوه بر ارامنه فرهنگ دوست ایران، جمعی از شعرا، علاقمندان و اساتید فرهنگ و ادب و مترجمین ایرانی و دیگر...

دوستان

نویسنده: استپان زوریان/ ترجمه: روبن صفریان مترجم: روبن صفریان استپان زوریان با داستان ها و رمان هایش یکی از برجسته ترین نویسندگان رئالیست ادبیات معاصرارمنی است. اولین...

زمینه های گفتگوی اسلام و مسیحیت ارمنی

نویسنده: حسین توفیقی سازمان فرهنگ و ارتباطات  اسلامی           خلیفه‌گری ارامنه تهران  همایش همزیستی مسالمت آمیز مسلمانان و مسیحیان ارمنی به مناسب سال گفتگوی تمدن ها و...

ایران سرزمین شگفتی ها

نویسنده: دکتر نشان تانیک به جرأت می توان گفت سرزمین ایران یکی از شگفتی های طبیعت و یکی از شاهکارهای خالق زیبایی ها است. هر چند تعاریف بسیاری از این سرزمین باستانی به...

بعد از ۸۵ سال، کشتار ارامنه، ترکیه را بستوه آورده است

نویسنده: استفان کینزر/ ترجمه:روبیک آقاجانیان ایلازیگ، ترکیه ـــ باغستان های  توت  در ساحل  دریاچه  تفریحی، تقریباً یگانه  باقیمانده از منطقه ای است  که روزگاری در آن ...

قتل عام ارامنه ۲۴ آوریل ۱۹۱۵

 سال 2001 میلادی مصادف است با هشتاد و ششمین  سال  کشتار جمعی  بیش از یک و نیم میلیون ساکنان  ارمنی ولایت شرقی ترکیه  عثمانی توسط حکام  وقت  ترکیه که  این  فاجعه ...

نخستین نسل کشی دوران معاصر

ترجمه: آتوسا سمیعی نخستین نسل کشی دوران معاصر حقایقی درباره قتل عام و کوچ اجباری جمعیت ارمنی امپراتوری عثمانی 1922-1915 گزیده زیر برگرفته از کتاب  جنگ  اول  جهانی، فصل ...

نسل کشی ارمنی ها از زبان سانیتی کومار چاترجی

این اواخر، اصطلاح genocide  یا "نسل کشی" فراوان  به  کار گرفته می شود. این اصطلاح ترکیبی است از کلمه geno به  معنای مردم یا نژاد ـــ در سانسکریت janas  ـــ و پسوند cide...

همینگوی گزارشگر تورنتو استار در ترکیه

ترجمه:روبیک آقاجانیان ارنست همینگوی در سالهای جوانی، از 1920 تا 1924 در تورنتو زندگی می کرده است. او درطول این مدت  گزارشگر تورنتواستار بوده و طیف  وسیعی از وقایع  آن ...

در سال های 1922- 1915حقیقتاً چه گذشت؟

نویسنده: جی نورمن گزارش جی. نورمن خبرنگار جنگی تایمز-1915 از هر سو صدای رقت بار حزن و تیره بختی، که بر همه جا مستولی است، به گوشم  می رسد، روستاها ویران شده اند، جنب و...

سیر شکل گیری معماری کلیساهای ارمنی

نویسنده: شرلی آودیان پس از قرون چهارم و پنجم میلادی که ساخت کلیسا در ارمنستان آغاز گردید، معماران ارمنی آنها را به شکل  بازیلیک می ساختند که شامل دو نوع ساده و ستون دار...

داستانی آفتابی

نویسنده: کنستانتین سربریاکف/ ترجمه: سیف الله گلکار پسری روستایی، استادی بزرگ شد. نود و دو سال زندگی کرد و از دنیا رفت، در حالی که به عنوان میراث، دنیایی شگفت آور را...

استاد نشان تانیک

نویسنده: احمد دز می‌گویند گذشته چراغ راه آینده است و فردای هر ملتی بر دیروزش استوار شده، دیروزیکه بسیاری در شکل گرفتن آن کوشیده اند و عاشقانه زیربنایی ساخته اند تا...

بقایای سفال های اورارتویی در دره آرارات

نویسنده: هایک آوتیسیان / ترجمه:روبیک آقاجانیان مطالعات انجام شده در مورد باستانشناسی خاور نزدیک و قفقاز که در بین آن ها یادمان‌های اورارتویی از جایگاه خاصی برخوردارند،...