نویسنده: اشتفان تسوایگ / ترجمه: خاچیک خاچر

برای یک جوان پویا و سرمست از شعر و شاعری که با دیدی خلاق به دنیای قبل از جنگ، حین جنگ و پس از آن می نگرد، به نظر من، مثالی بارزتر از مرد جوانی به نام آرمین وگنر وجود ندارد. زلالی اخلاق و روحیات او و احساس ژرفی که او از زمان دارد دست به دست هم داده و شخصیت ادبی او را برای تمامی قرن ورق زده اند. کسی که به دنیا ایمان دارد و سه چهار سال قبل از جنگ وارد ادبیات شده است ریتم سهمناک برلن و احساس فریبنده یکپارچگی اروپا به آغوش مست ابهامات خود کشانده بود و شاعری که در حقیقت شعرش در مدح شهر است و با نقاشی ((تصاویر شهر)) وارد جرگهٔ هنرمندان شده است هنوز نفسی نکشیده جنگ از راه می رسد و او را به گوشه ای دور افتاده، به بین النهرین، به ترکیه پرتاب می کند. در کشاکش این سال ها،  او دیگر از ادبیات به دور می ماند ولیکن در همین گیر و دار است که به درجهٔ والای شاعری حقیقی نائل می شود و نخستین سخنی که در پایان جنگ به زبان می آورد ذوق و شوق نیست! بلکه اتهام است، اتهامی بس عظیم. شرح وقایع سهمناک و تکان دهندهٔ کشتارهای جمعی ارمنیان سخنانی هستند که در آلمان با برداشت خاصی که از آنها می شود باعث ایجاد بیداری و آگاهی خاصی می شوند و چیزی که در طول تمام تاریخ هیچ مشابه ای ندارد با نیرویی پایان ناپذیر و شجاعتی مردانه به روایت کشیده می شود. در تشریح آنچه که در ترکیه اتفاق افتاده است داستان های خانهٔ خوشبختی و راه بدون برگشت به وطن به خواننده این امکان را می دهند که برای نخستین بار خاورمیانه را از دریچهٔ آبرنگ های پر زرق و برق پیره لوتیس[2] نبیند و سرانجام بتواند اسیر راهنمایی های هنر و هزار و یک ابهامات ناشی از آن نشود. در اینجا انسانی است که یک کشور و یک ملت را در سخت ترین دوران زندگی اش دیده است. داستان های ترکی او بسیار تکان دهنده تراند، ((پسرک، حسین)). حتی، روند ددمنشانه اتفاقات نیز خواننده را هرگز از خود دفع نمی کند چرا که قسمت های وحشت انگیز تجربه ها نیز همواره با قلم توانا و هنرمندانهٔ آرمین وگنر بسیار ساده به تصویر کشیده می شوند. برخی از شخصیت هایی را که او وصف کرده هرگز نمی توان فراموش کرد. آنها همواره چیزی تأثیرگذار، روح انگیز و ماندنی از خواب های رنگارنگ را در خود پنهان کرده اند. تمامی زیاده روی ها جبراً کنار گذاشته شده اند و حداقل قدرت تحرک مورد نیاز از نظر زبان نیز رعایت شده است. او از تلخی ها کمتر از شیرینی ها پرهیز می کند. حتی، اگر این قبیل تلخی ها باعث شوند که نوشته های او از سوی زنان کمتر مورد استقبال قرار گیرند. ما مردان وظیفه داریم با احترام و قدرشناسی خود حالات شاعرانه را در نوشته های او به رسمیت بشناسیم. در رمان اعترافات ، شاعر به سرزمین کوچک میهنش بر می گردد ولیکن این دیگر آن برلن سابق نیست، که شاعر قبل از جنگ دیده است، اینجا دیگر جهنم سرنوشت است. رمان دربارهٔ زندگی کوتاه زنی است که تحت تأثیر احساسات متلاشی می شود و به خواننده این احساس دست می دهد که این ایمان است که متلاشی شده است. او با همان نسبتی که جنبه های درخشنده را پذیرفته بود اینک جنبه های تاریک و اسرارآمیز زندگی را پذیرا می گردد.

رشد عمودی محسوسی در شعر ده سال اخیر وگنر نمایان است. راهی که آشکارا به بیراهه رفته است. البته، بیراهه ای که تنها از راه حق و حقیقت گذر کرده است و او با عزمی جزم به سوی هدف پیش می تازد. در بین نوخاسته ها من کمتر کسی سراغ دارم که سیر صعودی اش و معنویات آثارش مانند آرمین وگنر چنین شدت وحدتی در خود نهان کرده باشد.

پی نوشت ها:

1-  Stefan Zweig

2-  Pierre Lotis

فصلنامه فرهنگی پیمان شماره 35
سال دهم | بهار 1385 | 144 صفحه
در این شماره می خوانید:

زنگ برج خاموش نشدنی

نویسنده: بارویر سواک / ترجمه: گئورگ نوباریان اشاره گئورگ نوباریان در کرمانشاه متولد شد. او از هنرمندان تئاتر ارمنی است که فعالیت هنری خود را از 1954 در انجمن فرهنگی...

پسرک، آدام

نویسنده: آرمین وگنر / ترجمه: خاچیک خاچر شب تولد آدام، مادرش به بی هوشیِ عمیقی فرو رفت. بچه نمی خواست متولد شود. قابلهٔ پیر برای تحریک بچه طبق عادت قدیمی مقداری گردو بین...

به یک مادر ارمنی

نویسنده: آرمین وگنر / ترجمه: خاچیک خاچر تو مرا نمی دیدی. من در کناری ایستاده بودم و به تو نگاه می کردم که چگونه زیر مهتاب درخشان بچه هایت را روی زمین عریان پرگرد و خاک...

راه شاعر جوان، آرمین ت. وگنر

نویسنده: اشتفان تسوایگ / ترجمه: خاچیک خاچر برای یک جوان پویا و سرمست از شعر و شاعری که با دیدی خلاق به دنیای قبل از جنگ، حین جنگ و پس از آن می نگرد، به نظر من، مثالی...

آرمین و گنر

در سال 1886 میلادی در نزدیکی شهر ووپرتال آلمان به دنیا آمد. مادرش جزو مبارزان سرسخت حقوق زن در آلمان بود و روحیهٔ مبارزه در راه حقوق بشر را آرمین از مادر به ارث برد....

مراسم یادبود آوریل ۱۹۱۵ نود و یکمین سالگرد نژاد کشی ارمنیان

نویسنده: کارینه داویدیان به منظور گرامیداشت یاد و خاطرهٔ یک ونیم میلیون شهید ارمنی، که در سال1915م. به دست عوامل دولت ترکان جوان عثمانی از سرزمین آبا و اجدادی خود در...

مشکلات فراروی گفت و گوی بین ادیان و راهکارهای عبور

نویسنده: گئورگ وارطان 16اسفند 1384/ کرواسی - زاگرب اگر چه ممکن است ادیان از حیث بنیان های کلامی، جهان بینی و شاید نگاه به غایت انسان متمایز باشند در این نوشتار ما از...

نیروی نظامی امپراتوری عثمانی

نویسنده: آرمن ملکی در اوایل قرن سیزدهم میلادی، در حالی که در اروپا در نواحی ایتالیا و جنوب فرانسه مردم سرگرم منازعات دینی بودند و فرانسه و انگلستان هم بر سر تصاحب تاج و...

ملت سربلند

نویسنده: هری گوند اگچیان / ترجمه: روبیک آقاجانیان زنگ تلفن در سکوت و تاریکی اتاق خوابم به صدا در آمد. لحاف را کنار زدم، پایین پریدم و گوشی را برداشتم: - الو... - هری...

گزیده ای از نظرات محققان و نویسندگان ترک در خصوص نسل کشی ارامنه

نویسنده: آناهید هوسپیان فاطمه موگه گوچک - به مناسبت 24 آوریل ((... می خواهم این را بدانید که در مقام یک ترک گرچه در این خصوص تقصیری متوجه خود نمی دانم با اینحال خود را...

بازتاب قتل عام ارمنیان در مطبوعات ایران

نویسنده: اما بگیجانیان/ ترجمه: ادوارد هاروتونیان اشاره قتل عام ارمنیان به دستور حاکمان وقت عثمانی اقدامی برنامه ریزی شده و سازمان یافته با هدف پایان دادن به حیات یک ملت...

بی خانمان

نویسنده: رافائل آرامیان/ ترجمه: سوریک آبنوسیان مهاجران[1] شب ها را در زیر دیوارهای دِیر سپری می کردند. یتیمان کوله ها بر شانه، دربه در و خانه به خانه آوازهایی غمگین می...

مصاحبه با فاطمه موگه گوچک پیرامون شالوده تاریخ ترکیه

نویسنده: خاچیک مرادیان/ ترجمه: ژیلبرت مشکنبریانس اشاره به نظر موگه گوچک: ((مهم ترین وظیفهٔ مورّخان ترک حمایت از مصلحت دولت مطبوعشان است. این مهم یکی از اصولی است که...

کلیسای سورپ گئورگ روستای گرد آباد ارومیه

نویسنده: بهروز خان محمدی شهرستان ارومیه در مقام مرکز استان آذربایجان غربی دارای سابقه تاریخی و فرهنگی کهنی است و از گذشته های دور آژار زندگی و سکونت انسان در آن به چشم...

کومیتاس، آثار و تاثیرات از دیدگاه موسیقی دانان بزرگ

نویسنده: لیدا بربریان هر شخصیت هنری در نزد ملت خود دارای ارج و منزلتی است ولی کار او زمانی ارزش واقعی پیدا می کند که صاحب نظران بر آن صحه گذارند. به خصوص اگر این افراد...