نویسنده: آزیتا شرف جهان

موزه هنرهای خاور نزدیک، مجموعهٔ ارزشمندی است بالغ بر پنج هزار قطعه شیئ و تابلوی نقاشی، که طی سالیان طولانی توسط مارکو گریگوریان گردآوری شده اند. این موزه در سال های1991 ـ 1992 تأسیس شد.

گریگوریان دربارهٔ انگیزهٔ انتقال این آثار و تأسیس موزه می گوید: ‹‹دلیل اصلی این کار از دست دادن دخترم بود، داشتم دیوانه می شدم. اما پس از نخستین سفرم به شوروی و ارمنستان، فکر تأسیس موزه و اقامت در ارمنستان، مرا آرام کرد. پس از این سفر، مقامات دولتی در این جا قول هایی دادند که ساختمان و امکاناتی در اختیارم بگذارند و من هم مصمم شدم تا مجموعه ام را به مردم ارمنستان اهدا کنم و پشیمان نیستم، اگر چه دولت ارمنستان نتوانست امکانات کافی را فراهم کند. محل فعلی در طبقهٔ دوم موزهٔ ادبیات قرار دارد و فضای آن کافی نیست و لذا بخشی از تابلوهای بزرگ را نمی توانستم به معرض نمایش بگذارم. من هر سال چند ماهی به اینجا می آیم تا سر و سامانی به کار موزه بدهم. فکر می کنم زمانی که من نباشم، شاید این اشیا به انبار منتقل شوند. در حالی که این مجموعه در نوع خود بی نظیر است».

در راهروی ورودی موزه ابتدا عکس هایی قدیمی از خانوادهٔ گریگوریان در روسیه به نمایش درآمده، و بعد عکس هایی از زمان کودکی و جوانی گریگوریان، عکس هایی در کنار محمد مدبر و حسین قوللر آغاسی. دو تابلوی بزرگ به عرض سه متر از مجموعه نقاشی های فیگوراتیو مجموعهٔ آشویتس در راهرو قرار دارند. به دنبال آن چند اثر از گریگوریان را می بینیم، مربوط به دوره ای که با کاهگل کار کرده است.

در انتهای سالن خانمی مشغول بافتن قالی از روی طرح های اخیر گریگوریان است (کارگاه بزرگ تر قالیبافی در دهکده گارنی است). در سالن های موزه به مجموعه هایی از زیباترین آثار هنرهای دستی و کاربردی می رسیم. مجموعه هایی که بیننده را به حیرت می اندازند، حیرت از همت جستجوگری که در گردآوری این آثار کوشیده است. مجموعه ای از طلسم های فلزی، مجموعه ای شامل سرشیرهای آب انبارها.

جز این مجموعه ای دیدنی از قفل ها، زیورآلات نقره، برنزهای لرستان، نقاشی های پشت شیشه و زیباتر از همه مجموعه ای غنی از ‹‹خورشیدخانم››های سوزن دوزی شده، بیننده را به تحسین هنرمندان خالق آنها وا می دارد.

چند نقاشی دوران قاجار و نقاشی های قهوه خانه ای ایران از دیگر آثار این موزه هستند. در بخش های دیگر، مجموعه ای از چرخ خیاطی ها، اتوها، گرامافون ها، انگشتانه ها، سماورها و ظروف شیشه ای، از کشورهای مختلف گرد آمده اند. سرامیک ها، قالی ها و سفال های ارمنی از دیگر آثار موزه اند.

مارکو گریگوریان انتظار دارد تا با کمک مسئولان هنری ایران بتوان این مجموعه را عکاسبرداری کند و به صورت کتابی ارائه دهد و همچنین بتوان با برگزاری سمینارهایی، با حضور محققان ایرانی، به معرفی بهتر آثار پرداخت. گریگوریان می گوید: ‹‹اگر چنین اقداماتی انجام شود و موزه را قدر بدانیم، آن وقت کسی جرئت نخواهد کرد روزی این اشیا را به انبار بسپارد».›

 برگرفته از: هفته نامهٔ هنرهای تجسمی تندیس

        ش9، تیرماه1382

فصلنامه فرهنگی پیمان شماره 29
سال هشتم | پاییز 1383 | 152 صفحه
در این شماره می خوانید:

دره سبز

نویسنده: هراند ماتووسیان / ترجمه: سیف الله گلکار آذرخش با بانگ ترق تروقی خشک به صخره برخورد که صخره آن را پس زد و ناچار در زمین سبز فرو رفت. صخره سخت بود و آذرخش...

چهره یک استاد

نویسنده: ک. بدلیان / ترجمه: سینار گلریز هراند ماتووسیان چهارشنبه 18 دسامبر در ایروان به سبب بیماری سرطان ریه درگذشت. او در 3 مارس 1935 در بخش لوری ارمنستان به دنیا آمده...

درباره کتاب قلبم همواره با تو می تپد

نویسنده: آرمیک نیکوقوسیان به نظر می رسد که وجدان بشری بیدار شده است و حقایق اولین نسل کشی قرن بیستم، این بار با قلم های نویسندگان و متفکران ترک بازگو می شود. کمال یالچن...

در جستجوی جادوی زندگی

نویسنده: ژیلبرت مشکنبریانس اشاره نقشی را که آربی آوانسیان توانست در دهه های شصت و هفتاد میلادی در تئاتر ایران ایفا نماید، همانند نقشی است که قبل از او شاهین سرکیسیان...

آربی آوانسیان کارگردانی متفاوت با فیلمی متفاوت

نویسنده: زاون قوکاسیان چشمه را آربی آوانسیان در سال1348 ش ساخت: فیلمی زیبا و شاعرانه که در زمان نمایش غریب افتاد. اما از همان زمان آشکار بود که این فیلم جای خود را در...

شب ارامنه و هنرمندان ایران

شب چهارم: سه شنبه23 /4/ 1383 سخنرانی آیدین آغداشلو باعث افتخارم است در چنین مراسمی صحبت کنم و اشاره هایی داشته باشم: این که من از کودکی میان ارامنه بزرگ شده ام، دوستان...

شب موسیقی فیلم

شب سوم: دوشنبه22 /4/ 1383 سخنرانی دکتر شاهین فرهت ما امروز کارهای سه آهنگساز را شنیدیم که به لحاظ موسیقایی و به لحاظ نشستن روی تصویر، با هم فرق داشتند: اولی کار آقای...

شب آوانس اوهانیانس

شب دوم: یکشنبه21 /4/1383 سخنرانی خسرو دهقان (منتقد و مدرس سینما) به نظر می آید مهم ترین پدیدهٔ سینمای ایران از آغاز تا امروز آوانس اوهانیانس است و هیچ تشخیصی به اندازهٔ...

شب ساموئل خاچیکیان

شب اول: شنبه20 /4/ 1383 سخنرانی دکتر ق. پورمرادیان (منتقد قدیمی) با نام خدا اینک یادمان مردی را پیش رو داریم که بی شک تأثیری شگرف در ابعاد هنر و خلاقیت های خود در...

حضور ارامنه در سینمای ایران

نویسنده: گارینه داویدیان به مناسبت چهارصدمین سال مهاجرت ارامنه به ایران و صدمین سال فعالیت هنرمندان ارمنی در سینمای ایران، دومین نمایشگاه فصلی موزهٔ سینما با موضوع...

درباره موزه هنرهای خاور نزدیک

نویسنده: آزیتا شرف جهان موزه هنرهای خاور نزدیک، مجموعهٔ ارزشمندی است بالغ بر پنج هزار قطعه شیئ و تابلوی نقاشی، که طی سالیان طولانی توسط مارکو گریگوریان گردآوری شده اند....

مارکو هنرمند بی قرار

نویسنده: داریوش خادمی گفتگو با آیدین آغداشلو دربارهٔ مارکو گریگوریان از نظر شما مارکو گریگوریان در هنر معاصر ما چه جایگاه و موقعیت را به خود اختصاص داده است؟ ـ مارکو به...

دیدار با مارکو

نویسنده: آزیتا شرف جهان گروه نقاشان +30، نوروز امسال نمایشگاهی از آثار خود را در موزهٔ ‹‹های آرت›› ایروان، پایتخت جمهوری ارمنستان، برپا داشت. نگارنده نیز به یمن دوستی...

مارکو گریگوریان

نویسنده: سیلوی خواجه سری مارکو گریگوریان[1] در ایران میان علاقه مندان به هنر، هنرمندی شناخته شده است. او سومین فرزند از یک خانوادهٔ ارمنی است که در زمان قتل عام ارمنیان...

نقش اندیشمندان ارمنی در آشنایی ایرانیان با اندیشه مدرن (بخش نخست)

نویسنده: محمد حسین خسروپناه در سال های آغازین سدهٔ نوزده میلادی، در پی گسترش روابط خارجی دولت ایران با دولت های اروپایی و به ویژه شکست ایران در جنگ با روسیه، اندیشمندان...

کارا کلیسا یا دیر قلعه تادئوس قدیس

نویسنده: گلناز عدل پیشگفتار ایران در میان همهٔ ملل مشرق کشوری است که نژادها، مذاهب و تمدن های گوناگون را یکی بعد از دیگری در خود پذیرا بوده و در هر یک از ادوار تاریخ،...

آلیک، راهی که هفتاد و چهار سال پیموده شد

نویسنده: وارطان داودیان با وجود گسترش سریع و شتابان وسایل ارتباطات گروهی الکترونیکی، دیجیتالی و مجازی، از جمله رادیو و تلویزیون، سامانه های رایانه ای، وب لاگ های شخصی و...