نویسنده: آنوشیک ملکی

سال 2012م از سوی جاثلیق کل ارمنیان حوزۀ سیلیسیه، اسقف اعظم آرام اول، سال کتاب ارمنی نام گذاری شده است. همچنین امسال یونسکو ایروان، پایتخت ارمنستان، را پایتخت کتاب اعلام کرده. دلیل این نام گذاری ها و مناسبت ها پانصدمین سالگرد چاپ کتاب به زبان ارمنی است.

پس از اختراع دستگاه چاپ به دست گوتنبرگ، در 1439م، هاکوپ مقاپارت، در 1512م، چاپ کتاب را به زبان ارمنی پایه گذاری کرد. در حقیقت، حروف ارمنی پیش از برخی زبان های اروپایی، به منزلۀ هشتمین عضو و در میان زبان های شرقی، پس از زبان عبری، همراه با زبان عربی در جایگاه نخست خانوادۀ بزرگ گوتنبرگ قرار گرفتند و این گونه پا به عرصۀ پهناور و با عظمت هنر چاپ گذاشتند و جاودانه شدند. [2]

در ایران و تقریباً تمام خاورمیانه نخستین چاپخانه در 1636 ـ 1637م، در جلفای نو اصفهان، به کوشش خاچاطور کساراتسی بنا نهاده شد و نخستین کتاب به نام ساقموس، در 1638م، در همین چاپخانه به چاپ رسید.چاپخانه های دیگر به نوبت در اواخر 1888م در تبریز و 1890م در تهران تأسیس شدند. چاپخانۀ تهران با کمک های مالی ارمنیان جاوه ساخته شد و به همین دلیل جاواهای نام گرفت. چاپخانۀ تبریز با کمک های مالی هُوانس هُونانیان، تاجر مقیم مسکو، بنا شد. در میان چاپخانه های ارمنیان ایران باید از چاپخانه ای کوچک در آبادان نیز یاد کرد که در حدود 1930م با امکانات شخصی هاروتیون کایتزاکیان ساخته شد و با وجود اینکه تمام فرایند چاپ به صورت دستی صورت می گرفت توانست برای دهه ها پاسخ گوی نیازهای محلی باشد. [3]

از بدو تأسیس چاپخانه ها تا به امروز، بیش از هشتاد عنوان نشریه به دست ارمنیان ایران در این کشور به طبع رسیده که رسالت بیشتر آنها، غیر از اطلاع رسانی، ارائۀ مسائل فرهنگی، ادبی، هنری، علمی،ورزشی و اجتماعی زندگی ارمنیان ایران و ارمنستان با رعایت قوانین حاکم بر کشور بوده و هست. [4]

از آنجا که جاثلیق آرام اول سال 2012م را سال کتاب ارمنی نام گذاری کرده است و از سویی امسال مصادف بوده با جشن پانزده سالگی فصلنامۀ پیمان فرصت را مغتنم شمردیم تا در این شماره به معرفی یکی از نشریه های ارمنیان تهران به نام هور،که به دو زبان فارسی و ارمنی منتشر می شده، بپردازیم.

البته غیر از هور سه نشریۀ دیگر نیز به زبان فارسی مقاله ارائه می کرده اند که عبارت اند از:

ـ روزنامۀ ایران کبیر (که در همین شماره از فصلنامه به آن پرداخته شده است.)

ـ هفته نامۀ ایران کنونی، تاریخ انتشار نخستین شماره: 1313ش، مدیر مسئول: گریگور یقیکیان، محل نشر: تهران.

این نشریه در شش ماه اول انتشار به صورت دوزبانه (به فارسی و روسی)، چند شماره به زبان روسی و چند شماره نیز به زبان ارمنی و فارسی منتشر شده است.

ـ ماهنامۀ علمی، تاریخی و ادبی اندیشه و هنر، تاریخ انتشار نخستین شماره: فروردین 1333ش، صاحب امتیاز و مدیر مسئول: دکتر ناصر وثوقی،محل نشر: تهران.

سردبیر بخش مقالات ارمنی این نشریه هرایر خالاتیان بود و از شمارۀ هشتم تا دهم آن، حداکثر تا دوازده صفحه، مقالاتی به زبان ارمنی، در آن منتشر می شد. [5]

آرمن بیگلریان، در مقاله ای با عنوان «مطبوعات ارمنی زبان در ایران»، که در شمارۀ 5 و 6 پیمان به چاپ رسیده، مشخصات مجلۀ هور را این چنین آورده:

«ماهنامۀ پژوهشی، تاریخی، ادبی و فرهنگی. تهران. 1971ـ1974م (1349ـ1353ش). صاحب امتیاز و مدیر مسئول: دکتر گاگیک هواگیمیان. چاپخانۀ ,نوربخش،، ,خوشه، و ,وحید،. 124ـ180 صفحه.18×25 سانتی متر. 38 شماره به زبان های فارسی و ارمنی منتشر شده است».[6]

در داخل جلد بیشتر شماره های مجلۀ هور، نوشته شده:

« صاحب امتیاز و مدیر مسئول

دکتر گاگیک هواگیمیان

خیابان کریمخان زند، کاشی،94طبقه دوم

تلفن: 830694».

و پس از فهرست مندرجات، در پایین صفحه آمده:

«قیمت این شماره در ایران 120 ریال، خارجه 1 دلار

اشتراک سالانه در ایران 700 ریال،خارجه 12 دلار».

دکترگاگیک هواکیمیان در 1291ش/1912م، در تهران، به دنیا آمد. پس از پایان تحصیلات متوسطه راهی اروپا شد و تحصیلات عالی خویش را در رشتۀ بیوشیمی تا دریافت درجۀ دکتری در دانشگاه های پاریس و بروکسل ادامه داد.

او پس از بازگشت به تهران، از 1317ـ 1339ش (1938ـ 1960م) استاد بیوشیمی دانشگاه تهران و مدتی نیز رئیس انجمن بیوشیمی ایران بود و همزمان آزمایشگاه خصوصی خود را با نام «کمینه»[7] تأسیس کرد. وی به یاری پروفسور آلکساندر باقدیانتس و دیگر همکاران 24 جلد از کتاب های درسی دانشکدۀ بیوشیمی دانشگاه تهران را نگاشته است که برخی از آنها در خارج از کشور نیز به چاپ رسیده اند.

او سفرهای علمی متعددی به نقاط گوناگون جهان کرده و به منزلۀ استاد میهمان در دانشگاه های امریکا و انگلستان به تدریس پرداخته است. وی همچنین یکی از اعضای مؤسس انجمن بیوشیمی ایران و نیز معاون مدیر این انجمن بوده که در 1334ش (1955م) در تهران تشکیل شد.

دکتر گاگیک هواکیمیان پایه گذار و سردبیر مجلۀ آکتا بیوشیمیا[8]به زبان های فارسی، انگلیسی و فرانسه بود و طی سال های 1350ـ1353ش/1971ـ1974م مدیر مسئولی و سردبیری مجلۀ هور را، که به دو زبان ارمنی و فارسی به چاپ می رسید، بر عهده داشت. وی همچنین دو دورۀ متمادی، از سال 1346ـ1354ش (1967ـ1975م)، نمایندۀ ارمنیان شمال ایران در مجلس شورای ملی بود.

دکتر هواکیمیان نویسندۀ شمار بسیاری مقالۀ علمی است که در مجلات معتبر داخل و خارج کشور به چاپ رسید. ایشان همچنین به منزلۀ نمایندۀ ایران در هم اندیشی های علمی گوناگونی در کشورهای سوئیس، سوئد، شوروی و امریکا شرکت کرده است. [9]

در نخستین شمارۀ هور (تیر1350ش)، در پیشگفتاری که به قلم دکتر گاگیک هواکیمیان نوشته شده چنین می خوانیم:

«از اینکه یکی از آرزوهای دیرینۀ من تحقق یافته و مجلۀ هور به دو زبان فارسی و ارمنی قدم به ساحت مطبوعات ایران می گذارد بسیار خوشوقتم…. بر این بنده مایۀ کمال مباهات و افتخار است از اینکه فرصتی مناسب به دست آمده و در سمت نمایندگی وظایف ملی و وجدانی خویش را نسبت به میهن عزیز با کمال راستی و درستی انجام می دهم.

هر چند که انتشار یک مجله کاری است بسی دشوار و شاید خارج از حدود توانایی و تخصص نگارنده ولی به خواست پروردگار توانا و با کمک فکری و قلمی دوستان دانشمند، نویسندگان و استادان، که همواره مرا مرهون عواطف و احساسات پاک خود قرار می دهند، امیدوارم بتوانم این بار سنگین را به سر منزل مقصود برسانم.

مجلۀ هور در حقیقت نمود احساسات پاک و بی آلایش ایرانیان ارمنی نسبت به سایر برادران ایرانی خود بوده و جنبۀ سیاسی نخواهد داشت. در این نشریه بیشتر به تحقیقات تاریخی و ادبی و اجتماعی و همبستگی ایرانیان ارمنی از دوره های باستان با برادران ایرانی خود می پردازیم. در اینجا خود را ناگزیر از اشاره به یک نکتۀ مهم می داند و آن اینکه در کشور ما، ایران، بر خلاف برخی از کشورهای خاورمیانه، خوشبختانه مشکلی به نام ارامنه یا یک اقلیت مسیحی وجود ندارد و ارامنه چون هم نژاد ایرانیان هستند از تمام حقوق و مزایا و مواهب طبیعی برخوردار می باشند.

اختلاف نژادی و مذهبی، که در کشورهای دیگر مانع اتحاد ملی می شود، در ایران مفهومی ندارد. می توان گفت وحدت ملی از حیث تحصیل و زبان در هیچ یک از کشورهای خاورمیانه مانند ایران استوار و محکم نبوده است.

در پایان لازم می دانم مراتب سپاسگزاری خود و هیئت نویسندگان مجله را به دانشمند محترم آقای علی جواهر کلام، که امتیاز مجله هور را به اینجانب واگذار نموده، تقدیم نمایم».[10]

اما، در دومین شماره، هور علت وجودی خود را تحقق بخشیدن آرمان های زیر می داند:

«1ـ مجله از هیچ گونه هدف سیاسی خاص پیروی نمی کند و با هیچ گروه و دسته سیاسی خاص بستگی ندارد.

2ـ مجله پشتیبان پیشرفت فرهنگ و هنر ایران بوده و از هرگونه کوشش و تلاش فردی و اجتماعی که در این راه به عمل آید هواداری نموده و در حدود امکانات خود به این کوشش ها و تلاش ها یاری نموده و از آنها جانب داری خواهد کرد.

3ـ تجلیات پیشرفت های فرهنگی ارامنه، به طور کلی و پیشرفت های حاصله در زندگی فرهنگی، اجتماعی، آموزشی و هنری جامعۀ ارامنۀ ایران، علی الخصوص، در صفحات مجلۀ هور انعکاس شایسته خواهد یافت.

4ـ ماهنامه ترجمۀ آثار ذی قیمت مورخان و نویسندگان ارمنی زبان به فارسی و آشنا نمودن روشنفکران فارسی زبان را با متون این قبیل نوشته ها، که در روشن نمودن زوایای تاریک تاریخ ایران و معرفی چهره های تاریخی نقشی بس گران بها بازی تواند کرد، یکی از هدف های پایدار خود می داند.

5ـ ترجمه و نشر اسناد و مدارک مربوط به روابط تاریخی دو ملت، به منظور آشنا نمودن خوانندگان فارسی زبان و ارمنی زبان از چگونگی سیر این روابط، یکی دیگر از هدف های مهمی خواهد بود که ماهنامه همواره آن را دنبال خواهد کرد.

6ـ مجله در صفحات خود آثار تحقیقی مربوط به چگونگی سیر روابط گذشته و حال دو برادر ایرانی (فارسی و ارمنی) را چاپ و منعکس خواهد نمود.

7ـ ماهنامه امیدوار است که از طریق ترجمه و انتشار آثار مهم ادبی دو برادر ضمن ارائه خدمتی ارزنده موجبات شناسایی بیش از پیش خوانندگان فارسی زبان و ارمنی زبان را از گنجینۀ ادبیات یکدیگر فراهم خواهد ساخت.

8ـ ماهنامه از طریق منعکس نمودن آخرین تحولات روی داده در چهار گوشه جهان در زمینه های علمی، تاریخی و ادبی کوشش خواهد کرد که ایفاگر نقش ایجاد ارتباط معنوی بین محافل روشنفکران ایرانی و خارجی، در شناخت و دستیابی به تحولات صورت گرفته درزمنیه های یاد شده در بالا در حدودی که امکانات اجازه دهد، باشد.

9ـ و بالاخره مجله مساعی جمیلۀ خود را در راه پرورش چهره های تازۀ ادب و هنر به منظور تشویق آنان به تهیه مقالات علمی و تحقیقی دربارۀ سیر تحولات و روابط فرهنگی ادبی و هنری و معنوی ایرانیان به کار خواهد برد تا از طریق پرورش چنین کادر جوان امکانات پیشبرد هدف ها و آرمان های خود را بیش از پیش فراهم و تسهیل نماید».[11]

در ادامه به عنوان های برخی از مقاله های هور اشاره خواهیم کرد:

ـ «اسناد و نامه های تاریخی موزۀ خلیفه گری کل ارامنۀ آذربایجان». شماره های 1ـ4.

ـ «مسافرت مظفرالدین شاه به ارمنستان»، دکتر هراند قوکاسیان، شمارۀ3 و4.

ـ «تاریخچۀ مختصر جراید و مجلاتی که در ایران به زبان ارمنی انتشار یافته است»، عزیز دولت آبادی،  شمارۀ3 و4.

ـ «عکس های ادوار مختلفۀ تاریخ ایران»، شمارۀ 5 و6.

ـ «کتابخانه های ارامنۀ آذربایجان»، شمارۀ 5 و6.

ـ «نامزدی های قدیم»، شمارۀ 8 و9.

ـ «مراسم گشایش ساختمان جدید خلیفه گری ارامنۀ تهران»، شمارۀ 8 و9.

ـ «بررسی کتاب های جدید: 1ـ سرگذشت جندی شاپور، از حسینعلی ممتحن، 2ـ چهره شیرین، از طلعت بصاری، 3ـ قتل عام ارمنیان، از روزنامۀ کیهان»، شمارۀ10.

ـ «آیین سلام نوروزی»، شمارۀ 10.

ـ «اسناد و نامه های تاریخی»، گردآورنده: مهندس ا. هاکوپیان، شمارۀ11.

ـ «کلیسای استپانوس مقدس»، مهندس ا. هاکوپیان، شمارۀ11.

ـ «شناخت ادبیات ـ تطبیق و نگرشی بر منظومۀ ,سیامانتو و خجه زاره و بکتاش و رابعه،، م. ح. شکوری(هومن)، شمارۀ12.

ـ «معماران و مهندسان ارمنی»، گ. امیریان، شمارۀ13و14.

ـ «یپرم خان سردار در ترازوی داوری»، اسماعیل رائین، شماره13و14.

ـ «مهندسان و معماران ارمنی در امپراتوری عثمانی»، مهندس جواهرچیان، ترجمۀ گ. او. میریان، شمارۀ 15 و 16.

ـ «دین ارامنه قبل از مسیحیت و مذهب ارامنۀ گریگوری»، دکتر محمد جواد مشکور، شمارۀ 15 و 16.

ـ «انتشار نخستین نشریۀ ارمنی در جهان به وسیله یک ارمنی ایرانی»، دکتر قوکاسیان، شمارۀ 17 و 18.

ـ «یک نژاد به دو نام؛ تحقیقی در تاریخ ارامنه و ایران»، به کوشش نصرت الله فتحی، شمارۀ 19.

ـ «خبرها و رویدادها در جامعۀ ارامنۀ ایران» آرمینه ماروتخانیان، در اکثر شماره ها.

ـ «سایات نوا»، آرا هوانسیان.شمارۀ 19 و 20.

ـ «جشن هور در انجمن فرهنگی ارامنه چهارمحال»، شمارۀ21.

ـ «گفت و گویی با مادام یلنا، استاد و هنرمند بالۀ ایران»، م.ح. شکوری، شمارۀ22.

ـ «آشنایی با بنیان گذار اولین کودکستان رسمی ایران، خانم برسابه»، شمارۀ22.

ـ «اولین کودکستان و تئاتر در ایران»، کارمن مارتین، شمارۀ22.

ـ «خیام در ادبیات ارمنی»، هرایر خالاتیان، شمارۀ23.

ـ «تاریخچۀ مدارس جلفای اصفهان»، محمد حسن رجایی زفره ای، شمارۀ24.

ـ «ویژه نامۀ کلیسای سورپ گریگور لوساوریچ، آنطلیاس در لبنان»، شمارۀ 25.

ـ «اعیاد ارمنی»، اسقف آرداک مانوکیان، ترجمۀ هرایر خالاتیان، شمارۀ 26.

ـ «تاریخچه ای از پرچم ایران»، تحقیقی از ناصر برق، شمارۀ 26.

ـ «هنر و فرهنگ ارامنه در زمان قدیم»، هراند قوکاسیان، شمارۀ 26.

ـ «ارامنه در تهران»، هراند قوکاسیان، شمارۀ 27و28.

ـ «چارنتس نامه»، ترجمه ا. ساهاکیان، شمارۀ 29 و 30.

ـ «شاهنامۀ فردوسی به زبان ارمنی»، هراند قوکاسیان، شمارۀ 29 و 30.

ـ «اجرای اپرای آنوش»، شمارۀ31.

ـ «خویشی دو زبان ارمنی و فارسی/ حادثه ای در شعر ارمنی»، ادیک مهرابی، شمارۀ 32 و 33.

ـ «ارامنۀ خدمت گذار در تاریخ ایران»، شمارۀ 32 و 33.

ـ «شاه عباس کبیر و ارامنۀ جلفای اصفهان»، هراند قوکاسیان، شمارۀ 34.

ـ «آفرینش زن نو»، الن بوزاند، شمارۀ 34.

ـ «مؤسسۀ پیش آهنگی در ایران»، آودیسیان، شمارۀ 35.

ـ «تاریخچۀ زمین کلیسای انجیلی تهرانپارس»، ن. س. مرادیان، شمارۀ 35.

ـ «نمایشگاه لباس زنان ارامنه»، شمارۀ 36.

ـ «صنعت فرش ایران»، مینا آزادی، شمارۀ 36.

ـ «بزرگداشت پنجاهمین سالروز خدمات فرهنگی دو شاعر و نقاش»، آندرانیک ساریان، ترجمۀ آرمان هاطونیان، شمارۀ 37 و 38.

پی نوشت ها:

1ـ این بیت بر روی جلد دو شماره از مجلۀ هور نوشته شده است.

2ـ پیام جاثلیق آرام اول، آنطلیاس، 2012م، ص3 و 5.      

3ـ لئون گ. میناسیان، مطبوعات ارامنۀ ایران (به زبان ارمنی)، (جلفای اصفهان: کلیسای وانک،1373)، ص 25 و 26.          

http://mediaforum.am/Edik Baghdasarian Iranahay Hratarakchutian Verlutsakan Patmutiun 4ـ

5ـ آرمن بیگلریان، «مطبوعات ارمنی زبان در ایران»،  پیمان، ش 5 و 6 (زمستان 1376): 135 و 136.

6ـ بیگلریان، همان، ص135.       

Kemine 7ـ

Acta Biochimia

9ـ ژانت لازاریان، ایرانیان ارمنی (تهران: هیرمند، 1381)، ص91.   

10ـ گاگیک هواکیمیان، «پیشگفتار»، هور، س1، ش1، (تیر1350).

11ـ اونیک ساهاکیان، «پیشگفتار»، هور، س1، ش2، (خرداد1350): ص1ـ4.         

فصلنامه فرهنگی پیمان شماره 58
سال پانزدهم | زمستان 1390 | 264 صفحه
در این شماره می خوانید:

تاریخ ارمنستان به روایت سکه های رومی

نویسنده: شاهن هوسپیان فلات ارمنستان، به علت قرار گرفتن در منطقۀ جنوب قفقاز و شرق آسیای صغیر، از دیرباز اهمیتی ویژه برای ایران و روم داشته و تأثیری فراوان در روابط این...

پروفسور هراچیا آجاریان

نویسنده: کلار آبولیان در اواخر قرن هجدهم میلادی، در شهر ارمنی نشینی نزدیک قسطنطنیه، واقع در سواحل اروپایی دریای مرمره، به نام رُدُست، که به زبان ترکی تِکیرداغ[2] نامیده...

نگاهی به ژرفای طبیعت

نویسنده: ایساک یونانسیان کشور عزیز ما، ایران، کشوری وسیع با سیما و منظری متنوع، سرشار از زیبایی های طبیعی و آکنده از تضادهاست. كوه های سرسبز مشرف به دریای خزر در شمال،...

آخرین امپراتور

نویسنده: آرمن میناسیان در آغاز دورۀ پهلوی، شمار مهندسان و متخصصان ایرانی در رشته های معماری وساختمان اندک بود اما از میانۀ این دوره با بازگشت کسانی که برای تحصیل به...

باشگاه فرهنگی ورزشی آرارات دستاورد تلاش پیگیرنسل ها

نویسنده: ادوارد هاروتونیان پیشگفتار وقتی سخن از باشگاه آرارات به میان می آید خیلی ها شاید تیم فوتبال آرارات را به خاطر می آورند و بر گذشتۀ نزدیکی که این تیم فعال بود...

باشگاه فرهنگی ورزشی آرارات در آستانه هفتاد سالگی

نویسنده: وارطان داودیان تاریخچۀ تأسیس و شكل گیری پدیده ها و نهادهای مردمی مورد نیاز جوامع بشری زاییدۀ تفكر تكامل گرایانۀ مردم و جبر تاریخی ناشی از احتیاجات جامعه هستند....

بیش از شصت سال با رادیو ارمنی

نویسنده: علیرضا حسنیان رادیو ارمنی عضوی از خانوادۀ برنامه های برون مرزی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران است. در حال حاضر، در بخش برون مرزى صدا و سیماى جمهورى اسلامى،...

تعاملات تاریخی و فرهنگی ایران و ارمنستان از عصر کهن تا کنون

نویسنده: مهران شیراوند مقدمه روابط ایران و ارمنستان از نظر تاریخی یکی از قدیمی ترین و طولانی ترین روابط میان ملت هاست. سابقۀ روابط این دو کشور همسایه به حدود سه هزار...

پشت سر هست فضایی زنده…

نویسنده: کارین دِر ماردیروسیان شما چه گردشگری باشید در پی موضوعی جالب برای عکستان، چه محققی نکته سنج تشنۀ تحقیق بکرتان! چه از خیل جوانان تریاروی اطراف وانک چه... محال...

روزنامه ایران کبیر

نویسنده: محمد حسین خسروپناه  یکی از دستاوردهای انقلاب مشروطۀ ایران (1285ش/1906م)، آزادی مطبوعات بود. تا آن زمان، جرایدی که در ایران منتشر می شد تحت نظارت و سانسور...

توقیف روزنامه ایران کبیر

نویسنده: فریدون نوزاد روزنامۀ ایران کبیر، چاپ گیلان /1307 ـ 1309خورشیدی شرح مبسوطی از این روزنامۀ فارسی زبان، که در ایران و به دست گریگور یقیکیان منتشر می شد، در شمارۀ...

برآمد ز البرز تابنده هور ازو دشت و هامون شده پر ز نور

نویسنده: آنوشیک ملکی سال 2012م از سوی جاثلیق کل ارمنیان حوزۀ سیلیسیه، اسقف اعظم آرام اول، سال کتاب ارمنی نام گذاری شده است. همچنین امسال یونسکو ایروان، پایتخت ارمنستان،...

دریچه زمان و نگاهی به مطبوعات ارمنیان تبریز در نیمه نخست قرن بیستم

نویسنده: آرپی مانوکیان شهر کهن تبریز در طی قرن ها محل رفت و آمد و اسکان ارمنیان بوده است و از دیرباز جزو مهم ترین سکونتگاه های آنان محسوب می شده. [2] قرار گرفتن این شهر...

پیمان پانزده ساله شد

نویسنده: کارینه داویدیان اگر صفحات تاریخ مطبوعات ایران را ورق زنیم و به پانزده سال پیش نگاهی بیفکنیم، در میان مطبوعات ایران به فصلنامه ای بر می خوریم به نام پیمان که...

پیام های همراهان و دوستان پیمان

آنچه مراسم بزرگداشت پانزده سال فعالیت فصلنامه را برای دست اندركاران پیمان، به جشنی فراموش ناشدنی تبدیل كرد، حضور خوانندگان قدرشناس آن در این مراسـم و پیام ها و...

پیمان،پلی بر فراز اشتراکات دو فرهنگ

نویسنده: آرپی مانوکیان بهار 1375 خورشیدی سرآغاز حیات فصلنامۀ پیمان بود، سرآغازی که اهداف و آرمان های فراوانی را در جهت تعالی فرهنگ و اندیشه با خود به همراه داشت و...

نهالی که تناور شد

نویسنده: ادوارد هاروتونیان روزی دوست گرامی ام، مهندس آلبرت عجمیان، صاحب امتیاز و مدیر مسئول روزنامۀ ارمنی زبان آلیك، كه در پروژه های عمرانی همكاری می کردیم، گفت که قرار...