نشریۀ خاورشناسی ایران نامه، از سال 1372ش/1993م به زبان ارمنی در شهر ایروان، پایتخت جمهوری ارمنستان منتشر می شود. در شماره های گذشتۀ فصلنامه، فهرست مطالب تعدادی از شماره های نشریۀ ایران نامه را در اختیار علاقه‌مندان قرارداده ایم. در این شماره به معرفی عناوین مطالب شماره های 26 تا 34 که در سال های 1997- 1999 انتشار یافته اند می پردازیم.

ایران نامه

شمارۀ مشترک 4- 5-6، سال 1997 (26- 27- 28 پی‌درپی)، 56 + 4 صفحه

روی جلد، تصویری از آتشکده نقش رستم که یک اثر گرافیکی قرن نوزدهم است دیده می‌شود.

فهرست مطالب و مقالات این شماره به شرح زیر است:

– یادی از استادان فقید هاکوب پاپازیان و بابکن چوگاسزیان.

– نخستین سالگرد تأسیس «مرکز ایران شناسی در قفقاز»: متن مختصر خلاصۀ گزارش فعالیت یکسالۀ مرکز.

-آیت الله جنتی در «مرکز ایران شناسی در قفقاز».

– وارتان بالیان. اوضاع ایران پیش از انقلاب اسلامی و ضرورت اصلاحات.

– روبن سافراستیان. برنامه ریزی قتل عام ارمنیان؛ ترکان جوان در سال1910.

– آرا پاپیان. امپراتوری ترابوزان و آق – قویونلوها.

– آرام صفریان. تاریخچۀ طبع و نشر کتب ارمنی در مدرسۀ خالیبیان در تئودوسیا.

– لوسیا قازاریان. تدوین کتب درسی زبان فارسی در «مرکز ایران شناسی در قفقاز».

– دُرک­ دالالیان. اقوام و ملت های ایرانی: اُسِت ها.

– وارتان وسکانیان. نام جانوران و گیاهان در اسامی قبایل ایرانی

– واهه بویاجیان. عناصر قومی افغانی در قبایل بلوچ.

-گئورگ استپانیان. نگاهی برتاریخ ارمنیان مناطق نوخی و آرِش.

– شیطان پرستان. یادداشت های سفر هری چارلز لوک در سال های1908-1924، ترجمۀ کارن ایسرایلیان.

-گارنیک آساتوریان. ریزه یابی واژه شناسی (5).

-یکاترینا خاچاتوریان. خداوند در تورات و قرآن.

– رایا امیربگیان. مضامین غالب در مینیاتورهای کتب عرفانی.

– آرمان موسینیان. قبایل کرد استان ایلام در ایران.

-لوسینه زاتینیان. پزشکی عامیانه، دارو و درمان در مناطق ترک نشین دامنه های کوه آرارات.

-لیلیت داوتیان. نمونه های هنر تزیینی و صنایع دستی ایران در نگارخانۀ ملی ارمنستان.

– دمیتری کدرین. جهیزیه (چکامه ای دربارۀ فردوسی توسی)، ترجمۀ مکردیچ مکردیچیان.

– ساموئل رامازیان. کوراوغلی، حماسۀ قهرمانی اقوام ترک زبان (مقالۀ چهارم).

– نقد کتاب.

شمارۀ مشترک1-2-3، سال 1998 (29-30-31پی‌درپی)، 104 + 4 صفحه

-سر مقاله: آغاز ششمین سال انتشار ایران‌نامه، مجلۀ پژوهشی خاورشناسان جمهوری ارمنستان.

– حمیدرضا نیک کار اصفهانی. ایران نامۀ ارمنستان، مشعل فروزان ایران شناسی.

– سرگی وارتانیان. تاریخچۀ تحقیق دربارۀ ارمنیان مسلمان هامشِن.

– ملکونیان آشوت. تحولات دموگرافیک در استان های جاواخک وآخالت سخای گرجستان در اوایل قرن نوزدهم.

-آرمناک مانوکیان. خشونت های استالینی در میان اقلیت های قومی ارمنستان (پروندۀ «سازمان انقلابی یزیدیان»).

– گِقام بادالیان. حکومت های محلی کرد، از قرن شانزدهم تا سال های 40 قرن نوزدهم، در ایالت وان.

– هاملت پتروسیان. سنگ نبشتۀ کلیسای «دادی وانک».

– هایک آوتیسیان. بناهای قلعۀ آراگاتس (تحلیل باستان شناسی)

– واهه بویاجیان. بلوچ ها.

– لائورا شیخویان. شمه ای از تاریخچۀ مطبوعات فارسی زبان ارمنیان در ایران.

– گِقام گیراگوسیان. اوضاع سیاسی ارمنستان غربی در دهۀ هفتاد قرن پانزدهم میلادی.

– آرام سیمونیان. وضع پناهندگان ارمنی در ایران در ماه های اول پس از استقرار رژیم شوروی در زانگزور ارمنستان (1921).

– دُرک دالالیان. نام افغانستان در متون قدیمی و افسانۀ پیدایش افغانان.

– ساموئل رامازیان. کوراوغلی، حماسۀ قهرمانی اقوام ترک زبان (مقالۀ پنجم)

– هفتادمین سالگرد تولد استاد سارگیس هاروتونیان. ادیب، جامعه شناس و باستان شناس.

– آرام صفریان. مراکز انتشاراتی ارمنی در شهرهای نخجوان نو و رستف روسیه درنیمۀ دوّم قرن نوزدهم.

– آرمناک مانوکیان. وزارت کشور ارمنستان شوروی و خشونت های استالینی درسال های 1930م.

– وارتان وسکانیان. توزیع جغرافیایی قوم گوران.

– به یاد استاد گاگیک سارگیسیان.

– نقد چند کتاب.

شمارۀ مشترک 32 و 33 و34، سال ششم، 1999، 112+4 صفحه

روی جلد این شماره، دیوارنگاره‌ای از شاهنامه، به شیوه نقاشی قهوه خانه ای چاپ شده است که در آن رستم دستان، خاقان چین را به اسارت می گیرد.

صفحۀ داخل جلد نیز حاوی تصویری است به همان شیوه که بهرام گور را به هنگام شکار نشان می دهد.

عناوین مطالب و مقالات این شماره به شرح زیر است:

– آکادمیسین لندروش خورشیدیان. اصول ایدئولوژی ملی ارمنی.

– هاکوب چاکریان. تحولات نهضت ملی کرد: واقعۀ عبدالله اوجالان.

– هاملت گئورگیان. یپرم خان قهرمان جنبش مشروطۀ ایران.

– ساموئل کاراپتیان. قبیلۀ کردنژاد و ترک زبان کولانی در آرتساخ (قراباغ).

– آلوارت آواکیان. رسوم وابسته به زاد و ولد در باورهای عامیانۀ ارمنیان ایران.

– موندز جومَرد. دوزگن در سیستم خدایان قوم زازا در درسیم ترکیه، ترجمه از ترکی با مقدمه و حواشی از موشِق آساتوریان.

– سارگیس هاروتونیان. آکادمیسین هوسِپ اوربلی و فرهنگ مردمی ارمنستان.

– رایا امیر بگیان. مینیاتورهای «خسرو و شیرین» جامی در نسخۀ دستنویس سال 1506م، مجموعۀ ماتناداران ایروان.

– سید محمد علی جمال زاده. رجل سیاسی.

– ترجمۀ داستان از زبان فارسی توسط گاگیک آدامیان با مقدمۀ سردبیر.

– هایراپت مارکاریان. کلیمیان گرجستان.

– یکاترینا خاچاتوریان. ربیعۀ عدویه در روایت های صوفیان.

– آواک هاروتونیان. قرارداد 20 نوامبر 1919 بین ارمنستان و کردها.

– همایش «ایران و ارمنستان دیروز، امروز، فردا» در تهران، آذر 1377(دسامبر1998).

– به یاد دوست از دست رفته آلکسان خاچاتوریان (1948-1999) خاور شناس و عرب شناس ارمنی.

– آرام صفریان. سیمون گل امیریان، ناشر مجلۀ «آراکس».

– شعر: مکردیچ گریگوریان. مثال حافظ. چاپ سن پترزبورگ (1887م).

– تازه های اوستاشناسی: نقد کتاب «پانتئون بخش قدیم اوستا» تألیف ژان کلانس به زبان فرانسه.

– آنا آیدینیان. نماد پرندۀ «باز» در اشعار مردمی ارمنی در قرون وسطی.

– وارتان یقیازاریان. نماد نوجوان قهرمان عاشق در اشعار مردمی ارمنی در قرون وسطی.

– موراد اوهانیان. مرزهای استان (ساتراپ نشین) هجدهم هخامنشی.

– اخبار «مرکز ایران شناسی در قفقاز».

– رافایل زادینیان. ارتش سرخ در افغانستان.

– امیل هاکوپیان. آخرین وصیت نامۀ اسقف اعظم ملیک تانگیان، خلیفۀ ارامنۀ آذربایجان، تبریز19 48 م.

– کولیان ارمنی (بوشا).

– گارنیک آساتوریان. اهورامزدا در درسیم، به یاد آلکسان خاچاتوریان.

– یادی از آکادمیسین مگردیچ نرسیسیان.

– واهه بویاجیان. قوم بلوچ در شاهنامه.

– نقد چند کتاب.

فصلنامه فرهنگی پیمان شماره 9 و 10

سال سوم | پاییز و زمستان 1378 | 161 صفحه
در این شماره می خوانید:

ایران نامه

نشریۀ خاورشناسی ایران نامه، از سال 1372ش/1993م به زبان ارمنی در شهر ایروان، پایتخت جمهوری ارمنستان منتشر می شود. در شماره های گذشتۀ فصلنامه، فهرست مطالب تعدادی از شماره...

بر سر متولدین سال ۱۹۲۵ چه آمد؟

ترجمه: هرمیک آقاکیان می‌گویند، در آن سال همه چارلستون می‌رقصیدند، زن‌ها کلاه‌های کاسه مانندی بر سر می‌گذاشتند، لباس‌های کرپ دوشین می‌پوشیدند و گردنبندهای مروارید بلند...

هاکوب کاراپنتس

نویسنده: ا. قهرمان هاکوب کاراپتیان (با نام مستعار کاراپنتس) نویسندۀ شهیر ارمنی، در سال 1925/ 1304ش در شهر تبریز متولد شد. پدرش نقاش و مادرش معلم و بازیگر تئاتر بود....

قلعه کهن

ترجمه: سارینه امیرخانیان از روزگاران دور، از دوران‌های کهن، قلعه‌ای با چهل حصار، قلعه‌ای با هزار سر و هزار چشم، در مکانی بلند برپا ایستاده بود. در اطراف قلعه، هزاران...

در آغوش خورشید

ترجمه: ادوارد هاروتونیان کودکی یتیم و ژنده‌پوش، در پای دیوار خانۀ ثروتمندان کز کرده بود و دستش به سوی رهگذران دراز بود. نوبهار فرا رسیده بود، کوه‌های نزدیک، به سبزی...

آهو

ترجمه: خاچیک خاچر غروب یک روز پاییزی، هنگامی‌که با دوستم در ایوان خانه‌اش نشسته بودیم و با شیفتگی به آخرین تلألؤ آتشین خورشید بر کوهستان می‌نگریستیم و درختان جنگلی را...

لک لک سوگوار

ترجمه: آلنوش سهاکیان روی سپیدار بلند باغ ما، جایی که درخت به سه شاخۀ بزرگ تقسیم شده بود، یک جفت لکلک، آشیانه ساخته بودند؛ آشیان‌های بزرگ و محکم، به طوریکه با جوجه...

آوتیک ایساهاکیان

آوتیک ایساهاکیان شاعر و نویسندۀ نامدار ارمنی در شهر «الکساندراپُل» ارمنستان که اکنون «گیومری»(Giumri) [2] نامیده می شود، به دنیا آمد. دورۀ دبستان را در زادگاه خود...

و دریغا عشق

نویسنده:سیف الله گلکار به مناسبت انتشار کتاب «دعا برای آرمن» اثر ابراهیم یونسی مهرورزی و دوست داشتن ویژگی جانداران است. موجود زنده، زنده بودن خود را با عشق به نمایش می...

ارمنیان گیلان

تألیف دکتر علی فروحی و فرامرز طالبی رشت، نشر گیلکان، زمستان1377، 360 ص. نگارش تاریخ محلی به عنوان یکی از رده های تاریخ نویسی، از دیر باز در این سرزمین رایج بوده است....

صد سال شعر ارمنی

نویسنده: عبدالحسین فرزاد نگاهی به کتاب صد سال شعر ارمنی تدوین و ترجمۀ احمد نوری‌زاده نشر چشمه، تهران،1369، 1154 صفحه هنگامی که کتاب ارجمند صد سال شعر ارمنی، برای نخستین...

کتاب شناسی هنر و معماری ارمنیان به زبان فارسی

نویسنده: مرجان کشاورزی آنچه پیش رو دارید کتاب شناسی متون فارسی هنر و معماری ارمنیان است. ارمنیان با نزدیک به چهارصد سال سکونت در ایران، از خود آثاری غنی در هنر و معماری...

کلیسای استپانوس قدیس

نویسنده: ایرج افشار سیستانی جایگاه جغرافیایی کلیسای تاریخی استپانوس قدیس[1]، در کنارۀ جنوبی رود ارس، در حدود 16 کیلومتری باختر شهر مرزی جلفا، در درّۀ سرسبز و خرم درّّه...

گریگور نارکاتسی از دیدگاه روان شناسی براساس سوگنامه نارک

نویسنده: مسروپ بالایان / ترجمه: نیکید میرزایانس اشاره: گریگور نارکاتسی Grigor Narekatsi شاعر و عارف بلند آوازۀ ارمنی در سدۀ دهم میلادی (چهارم ه.ق) می زیست. برای اطلاع...

گریگور نارکاتسی

نویسنده: سارو بابومیان گریگور نارکاتسی، یکی از درخشانترین چهره های ادب ارمن، در ولایت واسپوراکان[2] ارمنستان، در روستایی واقع در ساحل جنوبی دریاچه وان متولد شد. چون بخش...

کارن یپه

ترجمه: کارولین اسمعیلیان کارن یِپِه برای ارمنیان ساکن سوریه، لبنان و بویژه ارمنیان شهر حلب نامی آشناست. برای بسیاری این نام یادآور دبیرستان ملی «کارن یپۀ» حلب است، اما...

نیکلا آدونتز

نویسنده: روبرت واهانیان تبریز پیشگفتار اطلاعات ایرانیان پارسی زبان دربارۀ بزرگان ادب و فرهنگ ارمنی و آثار و تألیفات آنان بسیار اندک است، حال آنکه تحقیقات پژوهشگران...

گارگین اول، پیشوای دینی ارمنیان جهان درگذشت

یکصدوسی ویکمین پیشوای دینی ارمنیان جهان، روز هشتم تیرماه سال گذشته (29 ژوئن1999)، در اجمیادزین ارمنستان، به رحمت ایزدی پیوست. این مختصر، گزارش‌گونه ای است از زندگی و...

درگذشت آرتاک مانوکیان خلیفه ارمنیان حوزه تهران

اسقف اعظم آرتاک مانوکیان، خلیفۀ ارمنیان حوزۀ تهران، روز 23 مهر 1378 ( 15اکتبر1999) پس از یک دورۀ کوتاه مدت بیماری، در تهران چشم از جان فروبست. خبر درگذشت او، جامعۀ...

ایرانیان در تبت

نویسنده: بی.ای.کولس ترجمه: محسن جعفری مذهب تبت که بر بام دنیا قرار گرفته است بر خلاف دیگر کشورهای آسیای جنوب شرقی چشم اندازی به امواج کف آلود اقیانوس های هند و آرام...

کوچ ناگزیر ارمنیان در سال های 1604 – 1605 میلادی و افسانۀ اروپایی شاه عباس اول

ادموند هرزیگ / ترجمه: شکوه السادات اعرابی هاشمی در نامۀ پیترو دِ لا واله(Pietro della Valle) به سینیور ماریو(Signor Mario)[2] چنین آمده است: «شاه عباس برای مردم، نه...

مینیاتورهای ایرانی سده هفدهم مکتب اصفهان در مجموعه های ایروان

نویسنده: رایا امیربگیان/ ترجمه: هرمیک آقاکیان نگارگری مکتب اصفهان که در سده‌های 16-17 میلادی در دربار شاه عباس اول (1587-1629م/996-1038هـ.ق.) بنیانگذاری شد، در رشد و...