نشانی: تهران، خیابان استاد مطهری، خیابان فجر (جم سابق)، کوچه نظری، پلاک 4
کدپستی: 48161-15887
تلفن: 88814288
دورنگار: 88841448
پست الکترونیک:
info@paymanonline.com
نقل مطالب فصلنامۀ پیمان تنها پس از هماهنگی با مسئولان فصلنامه، با ذکر کامل منبع (به صورت لینک کامل و ذکر نام مؤلف) و بدون هرگونه دخل و تصرف میسر است.
سرمقاله

اگر چه مفاهیمی چون شاه عباس صفوی، اصفهان، جلفا و سده هفدهم میلادی، جایگاهی خاص در تاریخ حضور پر بار ارمنیان در ایران دارند حضور آنان در فلات قارهٔ ایران به گذشته های دور باز می گردد؛ به زمان سورنا، سردار ارمنی هخامنشیان و دوران برادری سلسلهٔ پادشاهی اشکانیان در ایران و سلطنت آرشاکنیان در ارمنستان.
اسکان ارمنیان در جلفای اصفهان، پذیرش این بیگانگان از سوی ساکنان بومی، کوچاندن اجباری بعدی گروه هایی از آنان به اراک، مشهد و شیراز، پیش قراولی ارمنیان ...
واقعهٔ کوچاندن ارمنیان
نویسنده: آرپی مانوکیان

امپراتوری عثمانی در اوایل قرن شانزدهم دولتی قدرتمند بود که با تکیه بر نیروی نظامی خود موفق به تسخیر سرزمین های بسیاری شده بود و قصد آن داشت تا قلمرو خود را از سمت شرق نیز گسترش دهد. لذا تصرف قفقاز، گرجستان، ارمنستان و تمامی شهرها و نواحی ای که در این منطقه واقع شده و تحت حکومت صفویان بودند در الویت بعدی این امپراتوری قرار گرفتند و بر این اساس دولت عثمانی در زمان حکومت شاه اسماعیل صفوی جنگ ها و برخوردهای مداومی را برای تصرف این نواحی آغاز کرد.
زوال و ظهور جلفا
نویسنده: دکتر شکوه اعرابی هاشمی

به گفتهٔ هرُودِت، پدر تاریخ، ((شهرهایی که زمانی بزرگ و نیرومند بودند حقیر و ناچیز شده اند و شهرهایی که اکنون نیرومندند زمانی ضعیف بودند. ما در اینجا از هر دوی آنان سخن می رانیم چون یقین داریم که عزت و سعادت آدمی، زمانی دراز، تنها در یک جا نخواهد پایید))[2]. به نظر می رسد جلفای قدیم و جدید هم چنین سرنوشتی داشتند.
جلفای قدیم زمانی به شکل قطعه زمینی باریک به طول دو کیلومتر و عرض چهارصد تا پانصد متر در شمال رود ارس و ...
صفویه و جشن تقدیس آب ارمنیان
نویسنده: دکتر شکوه السادات اعرابی هاشمی

پس از آنکه شاه عباس به سلطنت رسید (996ق/1587م) با ادامهٔ تاخت و تازهای عثمانی به ایران و نا توانایی نظامی ایران در رویارویی با آنها تصمیم به انعقاد عهدنامهٔ صلح استانبول (999ق/1590م) با عثمانی ها گرفت تا موقتاً حملات آنها را متوقف سازد و سپس، در زمان مناسب، به لشکرکشی و تصرف مناطق اشغالی بپردازد اما به رغم این چاره اندیشی ها در جنگی که در1012 ق/1604م علیه عثمانی ها آغاز کرد به دلیل ناتوانی نظامی مجبور به عقب نشینی و کوچاندن سکنهٔ ارمنستان به داخل ایران شد.
نقش بازرگانان ارمنی در فرهنگ و هنر جلفای نو
نویسنده: طاتول اوهانیان

شروع روابط نظامی ـ سیاسی، فرهنگی و اقتصادی ایرانیان و ارمنیان به هزارهٔ اول قبل از میلاد باز می گردد. نخستین منابع موثق برجای مانده حکایت از حضور جنگجویان ارمنی در ایران سدهٔ هشتم تا هفتم قبل از میلاد و سکونت عدهٔ اندکی از صنعتگران و تجار ارمنی در ایران دارند.
گرچه در قرن چهارم میلادی ده ها هزار ارمنی به فرمان شاهپور اول ساسانی به ایران کوچانده شدند از سرنوشت آنان اطلاع دقیقی در دسترس نیست. دومین کوچ ارمنیان به ایران به قرن ششم میلادی مربوط می شود و ...
معماری کلیساهای اصفهان
نویسنده: شاهن هوسپیان

اصفهان، پایتخت حکومت صفویه، تا اوایل قرن هفدهم میلادی از جنوب به رودخانهٔ زاینده رود محدود می شد اما پس از کوچ بزرگ ارمنیان ساکن دشت آرارات به اصفهان و سکونتشان در ساحل جنوبی رودخانه این قسمت از شهر رو به آبادی نهاد و به سمت ارتفاعات جنوب رودخانه گسترش یافت. سال ها پیش از این واقعه نیز در اواخر قرن شانزدهم میلادی و پیش از آغاز جنگ های ایران و عثـمانی شـماری از ارمنـیـان سـاکن بـرخـی از روسـتاهـای مـناطـق قـره باغ، شـماخی و گنـجه به علت ظلم حکام عثمانی با کسب اجازه از شاه عباس کبیر به طور گروهی به ایران ...
موزۀ کلیسای وانک
نویسنده: زویا خاچاطور

واژهٔ موزه ریشه در لغت یونانی موزین دارد که به معنای مقر زندگی موز، الههٔ هنر و صنایع، در اساطیر یونان است. این واژه در زبان انگلیسی به صورت میوزیم و در زبان فرانسه به صورت موزه تلفظ می شود.
تلفظ فرانسوی این واژه حدوداً از دههٔ 1290هـ ق به زبان فارسی راه یافت؛ یعنی، زمانی که ناصرالدین شاه به اروپا رفت و با دیدن موزه های آنجا تصمیم به ایجاد مکانی مشابه در ارگ سلطنتی تهران گرفت و نام موزه را برای آن برگزید. در زبان ارمنی لغت تانگاران، که هم معنی کلمهٔ گنجینهٔ فارسی است، برای بیان مفهوم موزه به کار برده می شود.
مدارس ارمنیان جلفای اصفهان
نویسنده: سِدا دیلانچیان / ریما سیمونیان / میگانوش تِر میناسیان / کارین تِر میناسیان

دوران رنسانس یا تجدید حیات در اروپا مبداء ظهور مدارس نوین در سرتاسر دنیای ارمنی، از ارمنستان تا مهاجرنشین های دور از موطن اصلی بود. این امواج نوگرایی از فراز جلفای اصفهان (جلفای نو) نیز عبور کرد و با متأثر کردن جلفاییان آنان را نیز با موج تجدید حیات ارمنیان همگام ساخت.
ارمنیان جلفا در حالی که هنوز از مصائب مهاجرت اجباری رها نشده بودند به تبع رسوم قومی خود در کنار کلیسا مدرسه نیز تأسیس کردند. مدرسهٔ جلفا ...
زبان و ادبیات ارمنی در دانشگاه اصفهان
نویسنده: هرایر شانظریان

وجود مراکز آموزشی، تحقیقی و علمی، در دانشگاه ها و مقاطع عالی تحصیلی یک کشور، خصوصاً در شاخه های علوم انسانی نظیر زبان، ادبیات، فرهنگ و فلسفهٔ دیگر ملل و جوامع در وهلهٔ نخست گواه آگاهی و وسعت نظر آن ملت و در مرتبهٔ بعد تضمین کنندهٔ بالندگی و شکوفایی علمی آن جامعه است.
تدریس تاریخ، زبان و فرهنگ اقوام هم مرز یک ملت، حتی اقوامی که در گذشته های دور در کنار یکدیگر زیسته اند، پژوهش در این زمینه ها و تربیت افراد متخصص و صاحب نظر در این خصوص نه تنها کمکی ...
سیر تحول معماری در جلفای اصفهان
نویسنده: نادره شجاع دل

در طول تاریخ بشریت مهاجرت همواره از تأثیر گذارترین عوامل بر فرهنگ و تمدن ملت ها بوده است. مهاجرت ها به دلایلی مختلف چون رسیدن به شرایط اقلیمی یا اقتصادی مطلوب تر، وقوع سوانح طبیعی، عوامل و فشارهای سیاسی و ... صورت می گرفت و به تبع خود تأثیرات متقابل بسیاری بر فرهنگ ملت مهاجر و سرزمین های مهاجرپذیر داشت.
کوچ اجباری ارمنیان، در اوایل قرن یازدهم هجری قمری به اصفهان، به دستور شاه عباس اول از جملهٔ این مهاجرت ها و از بارزترین مصادیق این تأثیرات...
بازرگانان جلفا و شکل گیری هنر نقاشی دیواری در سدۀ هفدهم میلادی/ یازدهم هجری قمری
نویسنده: آنی بابایان

به دنبال کوچ اجباری ارمنیان از دشت آرارات به اصفهان در قرن هفدهم میلادی/ یازدهم هجری قمری به فرمان شاه عباس اول صفوی جلفای نو در جنوب زاینده رود بنا و در مدت بسیار کوتاهی به موازات توسعهٔ پایتخت صفوی تبدیل به یک کانون فرهنگی و هنری شد.
از قرن شانزدهم میلادی برابر با سدهٔ دهم هجری قمری طبقه ای از بازرگانان ارمنی به وجود آمدند که به دلیل توانایی مالی نقش بسیاری در پیشرفت فرهنگ و هنر داشتند چنان که به منزلهٔ بانیان فرهنگ و هنر...
خانهٔ خواجه پطرس
نویسنده: سید روح الله سیدالعسگری

مهاجرت ارمنیان به ایران در عصر صفوی از مهم ترین رخدادهای تاریخ آنان محسوب می شود که در سیر تاریخی حیات این ملت متمدن تأثیراتی شگرف بر جای نهاده است.
ارمنیان پس از شکل گیری شهرک جلفا و استقرار در اصفهان با توجه به توانمندی های اقتصادی خود و آزادی های فرهنگی ای که از سوی شاهان صفوی، خصوصاً شاه عباس اول، به آنان اعطا شده بود جلفا را به یک قطب بزرگ اقتصادی، فرهنگی و هنری مبدل ساختند به نحوی که در طول حیات یکصد سالهٔ جلفا، در عصر صفوی، شاهد...
هنرهای جلفای نو
نویسنده: آنی بابایان

در اواخر قرن پانزدهم میلادی/ دهم هجری قمری موقعیت جغرافیایی جلفای قدیم، که در مسیر بازارهای شرق و غرب قرار داشت، این منطقه را تبدیل به یک مرکز تجاری مهم و کانون شکل گیری هنرها و حرفه های متنوع ساخته و سبب شکوفایی هنرهای بسیاری مانند طلاسازی، نقاشی دیواری، سوزن دوزی، خاچکار یا صلیب سنگیِ کنده کاری شده، قالیبافی، پارچه بافی، سفالگری، مینیاتور، کتابآرایی و ... شده بود. هنرهای جلفای قدیم، که اساس هنر جلفای نو محسوب می شوند، نقشی بس مهم در انتقال سنت ها و هنرهای سنتی از قرون...
پوشاک ارمنیان جلفا
نویسنده: زویا خاچاطور

لباس همانند خوراک، مسکن، امنیت و مانند آن از نیازهای اولیه و اساسی بشر محسوب می شود اما در دنیای صنعتی امروز با رواج و رونق صنایع ماشینی بسیاری از هنرهای بومی از جمله انواع بافندگی و دوزندگی های سنتی و ... به کلی از رونق افتاده اند و قادر به رقابت با تولیدات انبوه صنایع ماشینی نیستند.
آنچه امروزه توجه مردم شناسان و جامعه شناسان را به خود جلب کرده پیام ها و راز و رمزهای موجود در پوشاک ملل گوناگون در ادوار مختلف است؛ پیام هایی که از باورها، آداب، سنن و خاستگاه قومی ملت ها برخاسته ...
زرگری در جلفا
نویسنده: کارینه داویدیان

با ساکن شدن ارمنیان در جلفای اصفهان گروهی از آنان به کار زرگری روی آوردند. ظرافت کار زرگران ارمنی چنان بود که نه تنها خواست عموم را برآورده می ساختند بلکه ساخته های آنان مورد پسند و رضایت، درباریان نیز بود.
از اولین کارهای زرگران جلفا می توان به انجیلی با جلد نقره و کنده کاری های ظریف اشاره کرد. این انجیل، که تاریخ ساخت آن به1619م باز می گردد، در حال حاضر در بخش دست نوشته های موزهٔ کلیسای وانک نگهداری می شود.
در موزهٔ جواهرات ملی نیز، کُره ای وجود دارد که در ...
جلفای اصفهان، محور توسعهٔ گردشگری فرهنگی
نویسنده: شهرام امیری

امروزه گردشگری، صنعتی پیشرفته و صلح آمیز است که در اولین دهه از هزارهٔ سوم به انسانِ خسته از زندگی ماشینی، بحران ها، جنگ ها و نظایر آن نوید آرامش، امنیت و رفاه می بخشد.
شالودهٔ این صنعت بر دو اصل اقتصاد و فرهنگ استوار است و لذا بر پایهٔ این دو اصل جاذبه های طبیعی، اقلیم های متفاوت جغرافیایی و میراث تمدن بشری دستمایه های گران قیمتی را برای انسان ها به ارمغان می آورد. به این ترتیب و بر خلاف سده های گذشته این بار صنعت آدمیان را نه رو در روی یکدیگر بلکه در کنار هم قرار می دهد و آنها ...
آناهیت آقابگیان (آبگاریان)، بانوی ارمنی اصفهانی الأصل، نخستین نماینده دیپلماتیک زن در تاریخ
نویسنده: دکتر کارن خانلری

تاریخ چهارصد سالهٔ جامعهٔ ارمنی جلفای اصفهان گواه بسیاری از دستاوردهای فرهنگی، اجتماعی، علمی و حتی سیاسی ای است که ارمنیان ایران با آنها به تاریخ ایران، ارمنستان و جهان غنا بخشیده اند. نخستین چاپخانهٔ ایران، معماری و نقوش دیواری منحصر به فرد کلیساهای جلفا، نخستین تشکلات خیریهٔ زنان و غیره را می توان در جرگهٔ این دستاوردها قرار داد.
یکی از چهره های درخشان در میان ارمنیان جلفا، بدون شک، آناهیت آقابگیان ...
ادبیات عاشق های ارمنی اصفهان
نویسنده: آزاد ماتیان

ادبیات عاشق ها را می توان یکی از محبوب ترین شاخه های فرهنگ مردمی به شمار آورد. عاشق ها ترانه سرایان دوره گردی هستند که هنر شاعری، نوازندگی، خوانندگی، خلق موسیقی و نقّالی را هم زمان از استادان معاصر خود آموزند و عاشقی در واقع حرفهٔ آنان است. واژهٔ عاشق، که به ترکی عاشیق و به ارمنی عاشوق تلفظ می شود، اگرچه اساساً از همان کلمهٔ عاشق و از ریشهٔ عشق گرفته شده در اینجا به معنای یک هنر حرفه ای به کار می رود. سرایندگان دوره گرد در میان همهٔ اقوام و در تمامی دوران ها از دیرزمان وجود داشته و ...



نقل مطالب فصلنامۀ پیمان تنها پس از هماهنگی با مسئولان فصلنامه، با ذکر کامل منبع (به صورت لینک کامل و ذکر نام مؤلف) و بدون هرگونه دخل و تصرف میسر است.
Copyright © 2008-2014 Payman Cultural Quarterly Journal | Design and Developed by Narek Hartunian & Narbeh Bedrosian
تعداد بازدید: 34116