نشانی: تهران، خیابان استاد مطهری، خیابان فجر (جم سابق)، کوچه نظری، پلاک 4
کدپستی: 48161-15887
تلفن: 88814288
دورنگار: 88841448
پست الکترونیک:
info@paymanonline.com
نقل مطالب فصلنامۀ پیمان تنها پس از هماهنگی با مسئولان فصلنامه، با ذکر کامل منبع (به صورت لینک کامل و ذکر نام مؤلف) و بدون هرگونه دخل و تصرف میسر است.
فصلنامه فرهنگی پیمان - شماره 66 - سال هفدهم - زمستان 1392

آنچه در این شماره می خوانید:
●  سرمقاله
●  کلیسـای مریم مقـدس تهـران و مجتمع آموزشی ـ فرهنگی پیرامون آن
●  تاریخچه و معماری کلیسای مریم مقدس تهران
●  موزۀ آرداک مانوکیان، موزۀ ارمنیان تهـران
●  پایگاه میراث جهانـی کلیساهـای تاریخی ایران
●  مرکز توان بخشی آگونـک ‏
●  از مدرسۀ هایکازیان تا دبیرستان های پسرانۀ کوشش ـ داویدیان و دخترانۀ کوشش ـ مریم
●  آمادگی و دبستان واچه هوسپیـان
●  انجمن  های مستقر در پیرامون کلیسای مریم مقدس تهران
●  تاریخ نگاری ارمنی (سده  های یازدهم تا سیزدهم میلادی)‏
●  بررسی ریشه  شناختی واژه  های آرامازد، اهورامزدا و ماشتوتس
●  انجمن دانشگاهیان ارمنی ایران هفتاد ساله شد
●  قالی یتیمان ارمنی ‏
●  دکتر ادنا زینلیان، هنرمندی ماندگار در عرصۀ طراحی لباس نمایش، سینما، تلویزیون و مد
●  در شب سرد زمستانی با استپان زوریان
●  بررسی سیر معماری کلیسای مریم مقدس تبریز
●  راه راندیا، نگاهی تحلیلی به رقابت سیاسی ـ نظامی اشکانیان و روم در ارمنستان( 57 ـ 66 م)‏
●  داستان‎ ‎‏ های محلی و ریشه‎ ‎‏ یابی ‏‎ ‎های مردمی از چند اسم ‏‎ ‎مکان در ارمنستان
●  با خوانندگان...‏
●  مرد نکونام نمیرد هرگز ...‏
سرمقاله

آغاز سال نو را همۀ مردم جهان در همۀ نقاط جهان گرامی می دارند و با دلی شاد و رویی گشاده فرا رسیدن روزهایی بهتر را برای ‏یكدیگر آرزو می كنند. کلمات بهتر و آرزو نزد هر قوم رنگ و ماهیتی دیگر و ریشه هایی متفاوت در فرهنگ و ادب مختص به آنان دارند.‏
ایرانیان فارسی زبان و همچنین ما ایرانیان ارمنی زبان روزهای بهتر را در سایۀ الطاف خداوند و آرزوی رسیدن به آن را در گرو ‏مقدرات نیروی ماوراء الطبیعه می دانیم. گواه این حقیقت را، كه ناظر بر همرنگی باورهای دو قوم ارمن و فارس است، می توان در ‏اصلی ترین كلام حاکی از تهنیت و شادباش در نزد این دو قوم دید. ‏
کلیسـای مریم مقـدس تهـران و مجتمع آموزشی ـ فرهنگی پیرامون آن

اشـاره
زندگی اجتماعی جوامع ارمنی از گذشته های دور پیرامون کلیساها شکل گرفته و گسترش یافته است. محدودۀ کلیسای ‏مریم مقدس تهران نیز از دیرباز مجتمعی آموزشی ـ فرهنگی بوده و در بناهای پیرامونی آن مدارس ابتدایی و متوسطۀ ‏ارمنیان دایر بوده است و در کنار آنها انجمن های خیریه مستقر بودند. در سال های اخیر، فعالیت این مدارس به سبب کمبود ‏دانش آموز ناگزیر متوقف شده و ساختمان های آنها به نیازهای فرهنگی جامعۀ ارمنیان پایتخت اختصاص یافته است. ‏
تاریخچه و معماری کلیسای مریم مقدس تهران
نویسنده: شاهن هوسپیان

پس از پایان جنگ جهانی اول و به دلیل شرایط جدید اقتصادی و اجتماعی حاکم بر ایران، در سال های 1300 ـ 1310ش (دهه های 20 ‏و 30 قرن بیستم میلادی)، مهاجرت روستاییان به شهرها، به خصوص تهران، افزایش یافت. ارمنیان ایران نیز از این امر مستثنا نبودند ‏و طی این دو دهه با مهاجرت به تهران محله های جدید ارمنی نشین، همچون محلۀ حسن آباد، را در این شهر ایجاد کردند.‏
از آنجایی که در این محله کلیسایی وجود نداشت ارمنیان این محله مجبور بودند برای انجام فرایض مذهبی به کلیسای ‏گئورگ مقدس در بازارچۀ قوام الدوله، واقع در ...
موزۀ آرداک مانوکیان، موزۀ ارمنیان تهـران
نویسنده: گریکـور قضاریان

از حدود چهارصد سال پیش، که نخستین گروه‎ ‎‏ های ارمنیان به فرمان شاه عباس صفوی از ارمنستان به ایران کوچانده شدند، ‏ارمنیان همواره نقش بسزایی در هنر، معماری و به طور کلی فرهنگ و مناسبات اجتماعی جامعۀ ایران ایفا کرده ‏‎ ‎اند. تبادلات ‏فرهنگی و اجتماعی ارمنیان با جامعۀ ایران مشتمل بر حوزه ‏‎ ‎های مختلفی از جمله اقتصاد، سیاست، فرهنگ، هنر، صنعت و غیره ‏بوده است.‏
سرگذشت ارمنیان در تهران به قرن هجدهم میلادی باز می‎ ‎‏ گردد. به دستور کریم‎ ‎‏ خان زند، پادشاه ایران، ده ‏‎ ‎ها خانوادۀ ‏ارمنی برای رونق دهی فن و صنعت آن دوران ...
پایگاه میراث جهانـی کلیساهـای تاریخی ایران
نویسنده: شرلی آودیان ‏

مردم ایران در طول تاریخ به دین و مذهب و رخدادهای مذهبی ارج بسیار نهاده‎ ‎‏ اند و همواره در حفظ یادمان ‏‎ ‎ها و مراسم مذهبی ‏کوشیده‎ ‎‏ اند. هریک از اقوام و ملیت‎ ‎‏ ها در این کشور با هر گرایش دینی، حافظ یادگارهای ارزشمند باورهای خویش بوده ‏‎ ‎اند. با ‏توجه به پیشینۀ طولانی حضور مسیحیان در ایران، با گرایش‎ ‎‏ های مختلف مذهبی، بناها و مکان‎ ‎‏ های متعددی متعلق به ایشان ‏مانندمحله‎ ‎‏ ها، دهکده‎ ‎‏ ها، کلیساها، دیرها، نمازخانه‎ ‎‏ ها، مدرسه ‏‎ ‎ها، قبرستان ‏‎ ‎ها و ... در اقصا نقاط کشور دیده می‎ ‎‏ شود. ‏
مرکز توان بخشی آگونـک ‏

من را باور کن من هم می توانم آنچه را که تو می توانی...‏
مرکز توان ‏‎ ‎بخشی آگونک به همت خانم مارتا هوسپیان و با همیاری گروهی از اولیای کودکان و نوجوانان ارمنی[2] دارای ‏معلولیت‎ ‎‏ های ذهنی و جسمی و با نیت انجام اقداماتی به منظور ترمیم كاستی‎ ‎‏ ها و رشد توانایی‎ ‎‏ های معلولان ارمنی، در 12 خرداد ‏‏1377ش (2 ژوئن 1998م)، در تهران گشایش یافت.‏
کلمۀ آگونک در ارمنی به معنای سرچشمه است و مرکز توان‎ ‎‏ بخشی آگونک نیز به واقع سرچشمه‎ ‎‏ ای برای تأمین ‏نیازهای جسمی، ذهنی و عاطفی این عزیزان است.‏
از مدرسۀ هایکازیان تا دبیرستان های پسرانۀ کوشش ـ داویدیان و دخترانۀ کوشش ـ مریم
نویسنده: آرا اوانسیان

جامع ‏‎ ‎ترین منبع برای مطالعۀ پیشینۀ مدارس ارمنی تهران، در حال حاضر، در بین منابع مکتوب موجود، کتابچه‎ ‎‏ ای است هفتاد ‏صفحه‎ ‎‏ ای، تألیف آ.س.شاهنظریان و ه.تریان، که در 1304ش (1925م) در چاپخانۀ فاروس تهران به طبع رسیده و عنوان آن ‏تاریخچۀ مختصر مدرسۀ مختلط هایکازیان (1870 ـ 1925)، به مناسبت پنجاه و پنجمین سال تأسیس آن است. در حال ‏حاضر، این کتابچه به منزلۀ یادگاری خاطره‎ ‎‏ انگیز دست به دست می‎ ‎‏ گردد و از آن عکس‎ ‎‏ برداری و تکثیر می‎ ‎‏ شود.‏
مدرسۀ هایکازیان، که در 1249ش (1870م) در تهران ...
آمادگی و دبستان واچه هوسپیـان
نویسنده: آرا اوانسیان

دبستان ملی ارمنیان واچه هوسپیان[1] با همت و به هزینۀ آقا و خانم مارتیک و ژانت هوسپیان، به یاد فرزند ‏ناکامشان، واچه، که در اوان کودکی در اثر بیماری درگذشته بود، در جوار کلیسای مریم مقدس ارمنیان تهران واقع در ‏خیابان جمهوری اسلامی (نادری سابق)، خیابان میرزا کوچک خان، ساخته و به شورای خلیفه ‏‎ ‎گری ارمنیان تهران ‏اهدا شد. ‏
عملیات ساختمانی این بنا طی مراسمی در 7خرداد1351ش (28 مه1972م) با حضور جاثلیق خورن اول،[2] ‏رهبر مسیحیان ارمنی حوزۀ سیلیسی (آنتیلاس ـ لبنان)، که برای بازدید از جوامع ارمنی ایران به ...
انجمن  های مستقر در پیرامون کلیسای مریم مقدس تهران
نویسنده: ادوارد هاروتونیان

‏1ـ انجمن خیریۀ بانوان ارمنی تهران ‏
انجمن خیریۀ بانوان ارمنی تهران در مهر 1284ش(13 اکتبر 1905م) ـ اندکی پیش از پیروزی نهضت مشروطیت ـ در شرایطی که زنان ‏از هر گونه حقوق اجتماعی محروم بودند، از سوی تنی چند از بانوان آگاه و تحصیل ‏‎ ‎كرده، با درک واقعیت  های اجتماعی وقت و با ‏قصد یاری  رسانی به مدرسۀ ارمنیان هایکازیان تهران (تأسیس 1249ش/ 1870م) و دستگیری از مستمندان و نیازمندان، بنیان‎ ‎‏ گذاری شد و با سابقه  ترین انجمن فعال ارمنیان در تهران است. اهداف اولیۀ انجمن عبارت بود از:‏ ...
تاریخ نگاری ارمنی (سده  های یازدهم تا سیزدهم میلادی)‏
نویسنده: آرپی مانوکیان

پرورش و رشد دیدگاهی متفاوت دربارۀ چگونگی بررسی رشته  های مختلف علمی، همراه با تکیه بر توانایی  ها ‏و درایت مدرسان آگاه، آزموده و با تجربه، تغییراتی چشمگیر در بنیان و ساختار های آموزش و پرورش ارمنی در ‏طی سده  های یازدهم تا سیزدهم میلادی به وجود آورد که سبب رشد و شکوفایی بسیاری از استعداد های ‏نهفتۀ این دوران در پاره  ای از موضوعات علمی و هنری شد.[1]‏
برخی از محققان بر این باورند که ریشۀ تمامی تحولات شکل گرفته در زمینۀ گسترش علم و دانش و در ‏نهایت، فرهنگ ارمنی در دورۀ مذکور ناشی از تحولاتی است ...
بررسی ریشه  شناختی واژه  های آرامازد، اهورامزدا و ماشتوتس
نویسنده: آنوشیک ملکی

آریایی ها، که در اصطلاح آن ها را اقوام هند و اروپاییان می نامند، در حدود دو هزار سال پیش از ‏میلاد دست به مهاجرتی تاریخ ساز زدند و گروه های مختلفی از آنان در سرزمین های گوناگون پخش ‏شدند. گروهی از آنان، که به فلات مرتفعی که امروزه به ایران موسوم است وارد شده و نام ایران را ‏بر این سرزمین نهادند.[1] ارمنیان نیز همانند ایرانیان در حدود هزارۀ پنجم تا چهارم پیش از میلاد ‏جزئی از خانوادۀ بزرگ هند و اروپاییان بودند. آنان از اواخر هزارۀ چهارم و در اوایل هزارۀ سوم پیش از ‏میلاد از قوم مادر جدا شدند و به سوی ...
انجمن دانشگاهیان ارمنی ایران هفتاد ساله شد
نویسنده: ادوارد هاروتونیان

در سال های دهۀ1320ش در محدودۀ خیابان های استاد نجات اللهی و سپهبد قرنی، که آن روز ها در حاشیۀ ‏شمالی تهران قرار داشتند و به نام خیابان های ویلا و فیشرآباد معروف بودند، خانواده های ارمنی ای سکونت ‏داشتند که بیشتر از قشر های محروم جامعه محسوب می شدند و بسیاری از آن ها از شهرستان ها و روستا ‏ها آمده بودند. فرزندان این خانواده ها در مدرسۀ ابتدایی ارمنیان به نام دانایی، که در ساختمانی اجاره ای در ‏همان محدوده دایر شده بود، درس می خواندند. در یکی از کلاس های خالی مدرسه، در طبقۀ دوم، که آن را ‏درمانگاه می گفتند ...
قالی یتیمان ارمنی ‏
نویسنده: رافی آراکلیانس

یاكوپ كونتسلر،[3] داروساز، جراح و مددكار اجتماعی اهل سوئیس از اتباع بیگانه ای است كه طی 1915 ـ 1917م، در قلمرو ‏امپراتوری عثمانی، از نزدیك شاهد كشتار ارمنیان[4] به دست سربازان و مزدوران حکومت عثمانی بوده و شرح كامل آنچه را كه ‏دیده دركتابی با عنوان سرزمین خون و اشك در 1921م به چاپ رسانده است. ‏
شهادت عینی و راستین یاکوپ كونتسلر در ثبت وقایع دهشتناك 1915م نه تنها نقشی مهم در اثبات حقانیت ارمنیان جهان ‏برای احقاق حقوقشان به منظور التیام زخم های اجتماعی حاصل از اولین نژادكشی قرن بیستم داشته بلكه اقدامات انسان ‏دوستانۀ او هیچ گاه از حافظۀ ...
دکتر ادنا زینلیان، هنرمندی ماندگار در عرصۀ طراحی لباس نمایش، سینما، تلویزیون و مد
نویسنده: دکترحسین فرخی ‏

وقتی صدای گرم او را از تلفن شنیدم و برایم گفت که قرار است مراسم بزگداشتش را در خانۀ هنرمندان ‏برگزار کنند نا خودآگاه ذهنم به سال های گذشته پرتاب شد. مکالمۀ تلفنی ما تمام شده بود اما من هنوز ‏در سال های دهۀ 60 سیر می کردم، سال 1363ش که دانشجوی گرافیک دانشگاه تهران شدم و یک ‏سال و نیم بعد که تغییر رشته دادم و به تئاتر رفتم. اولین بار در کلاس طراحی لباس با خانم دکتر زینلیان ‏آشنا شدم. آن چنان صادقانه و مهربان با دانشجویان برخورد می کرد که احساس می کردیم علاوه بر ‏سمت استادی ...
در شب سرد زمستانی با استپان زوریان
نویسنده: دکتر قوام الدین رضوی زاده

استپان زوریان،[1] نویسندۀ نامدار ارمنی، که پیوسته و فروتنانه از نوشتن شرح حال خود به بهانۀ خودداری از گزافه گویی و ‏خودستایی پرهیز می کرد، سرانجام در 1957م برای آن که به گفتۀ خودش بعد ها دربارۀ زندگی و آثارش افسانه سرایی نشود به ‏این کار تن در داد. وی در بیان سرگذشت خویش نوشته است:‏
‏« در سرزمین اجدادی من، در هر خانه ای تابلویی با عنوان اشک های ارمنستان یافت می شد که توجه ما بچه ها را ‏به گذشتۀ مردم و تاریخمان جلب می کرد. در تاریخ باستانی مردم ارمنستان، گذشتۀ...
بررسی سیر معماری کلیسای مریم مقدس تبریز
نویسنده: آرموند سیمونیانس ‏

فلات ایران از هزاران سال پیش درتاریخ ها و فرهنگ های گوناگون به منزلۀ مهد تمدن و سرزمین ادیان خوانده شده است. ایرانیان از ‏دیرباز به خدای واحد اعتقاد داشتند و اندیشۀ نیک را سپنتا مینو و اندیشۀ بد را اهریمن می خواندند. ‏
تاریخ، حضور مسیحیان را در این سرزمین پهناور از گذشته های دور به ثبت رسانده است و وجود کلیسا هایی متعلق به فرقه ‏های کاتولیک، پروتستان و ارتودوکس و به ویژه، ارمنیان گریگوری بر صحت این مدعا می افزاید.‏
طی سده های گذشته، ارمنیان در ایران کلیساهای بسیاری ساخته اند آن چنان که...
راه راندیا، نگاهی تحلیلی به رقابت سیاسی ـ نظامی اشکانیان و روم در ارمنستان( 57 ـ 66 م)‏
نویسنده: مهدی یاراحمدی و صادق کریمی ‏

اشاره
نبرد راندیا[3] یکی از سرنوشت ‏‎ ‎ساز ترین نبرد ها میان ایران و روم بود که تأثیرات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ‏عمیقی بر آسیای غربی، به ویژه، ارمنستان گذاشت. در نتیجۀ این نبرد اشکانیان موفق شدند شاخه ‏‎ ‎ای فرعی از ‏سلسلۀ اشکانی را در سرزمین استراتژیک و ارزشمند ارمنستان مستقر سازند. بررسی تحلیلی رخداد های منتهی به ‏نبرد راندیا در این مقاله کمک می‎ ‎‏ کند تا با استناد به وقایع ‏‎ ‎نگاری ‏‎ ‎های معاصر رومی و سکه‎ ‎‏ های کشف شدۀ ...
داستان‎ ‎‏ های محلی و ریشه‎ ‎‏ یابی ‏‎ ‎های مردمی از چند اسم ‏‎ ‎مکان در ارمنستان
نویسنده: بهارک مهدی ‏

‏«جای ‏‎ ‎نام» یا «اسم ‏‎ ‎مکان»[2] عبارت است از نام ‏‎ ‎های گیتا شناختی و جغرافیایی مانند نام کشور ها، شهر ها، دریا ها، رود ها، ‏کوه‎ ‎‏ ها، تپه‎ ‎‏ ها و مانند آن که بر دو دستۀ پدیده‎ ‎‏ های طبیعی و پدیده ‏‎ ‎های ساختگی تقسیم می‎ ‎‏ شوند. علم ریشه ‏‎ ‎شناسی[3] اسم ‏‎ ‎مکان ‏‎ ‎ها دانشی است که به مطالعه بر روی منشأ کلمات و تغییرات واژه ‏‎ ‎هایی می‎ ‎‏ پردازد که برای نامیدن یک ‏پدیدۀ طبیعی یا ساختگی به کار رفته‎ ‎‏ اند. در حقیقت، زبان‎ ‎‏ شناسان، با تحقیق بر روی تغییرات آوایی و ریشه ‏‎ ‎یابی معنی و مفهوم ‏واژگان در دوره‎ ‎های مختلف تاریخی،
با خوانندگان...‏

برقراری ارتباط با خوانندگان همواره از اهداف فصلنامۀ پیمان بوده و هیئت تحریریه برآن است که از این پس، در صفحات محدود ‏خود، منعکس کنندۀ آن دسته از پیام های مخاطبان خود باشد که منطبق با خط مشی فصلنامه و روشنگر نکاتی هستند که ‏در مقاله ‏‎ ‎های معمول فصلنامه مورد بررسی قرار نگرفته است
مرد نکونام نمیرد هرگز ...‏

در آستانۀ ارسال شمارۀ 66 پیمان به چاپخانه بودیم که خبر ناگوار درگذشت دانشمند ارزنده، استاد ‏باستانی پاریزی، دست ‏‎ ‎اندرکاران فصلنامه را اندوهگین ساخت. دکتر محمد ابراهیم باستانی پاریزی، راوی ‏شیرین‎ ‎‏ سخن تاریخ، نویسنده، پژوهشگر، شاعر، موسیقی‎ ‎‏ پژوه و استاد دانشگاه تهران، به تاریخ پیوست و ‏جامعۀ فرهنگیان و از آن جمله، اهالی فصلنامۀ پیمان را غمگین ساخت. خاموش شدن این شمع نورانی را به ‏خانوادۀ محترم ایشان و اهالی فرهنگ تسلیت می‎ ‎‏ گوییم از خداوند متعال برای ایشان طلب مغفرت می ‏‎ ‎کنیم. ‏



نقل مطالب فصلنامۀ پیمان تنها پس از هماهنگی با مسئولان فصلنامه، با ذکر کامل منبع (به صورت لینک کامل و ذکر نام مؤلف) و بدون هرگونه دخل و تصرف میسر است.
Copyright © 2008-2014 Payman Cultural Quarterly Journal | Design and Developed by Narek Hartunian & Narbeh Bedrosian
تعداد بازدید: 12109