نشانی: تهران، خیابان استاد مطهری، خیابان فجر (جم سابق)، کوچه نظری، پلاک 4
کدپستی: 48161-15887
تلفن: 88814288
دورنگار: 88841448
پست الکترونیک:
info@paymanonline.com
نقل مطالب فصلنامۀ پیمان تنها پس از هماهنگی با مسئولان فصلنامه، با ذکر کامل منبع (به صورت لینک کامل و ذکر نام مؤلف) و بدون هرگونه دخل و تصرف میسر است.

سرمقاله


رویارویی با تاریخ

مسئلۀ ارمنی نامی است که جهانیان بر ستمی که بر ارمنیان رفته و تظلم تاریخی آنان نهاده  اند. ‏تلاش ‏مستمر برای حل مسئله  ای که بیش از پانصدسال از عمر آن می  گذرد بخشی مهم و در ‏عین حال، ‏دردناک از هویت ملی ارمنیان و زندگی روزمرۀ آنان از سده  های گذشته تا به امروز بوده است. سرزمینی که ‏خداوند در چهارراه عبور از شرق به غرب و از استپ  های سیبری در ‏شمال به صحراهای خشک ‏بین  النهرین در جنوب به قوم ارمن اختصاص داده، از گذشته  های دور در ‏روزگار سومری  ها، آشوری  ها، ‏کلدانیان، مادها، هون  ها و پارت  ها تا دوران خزرها، رومیان، اعراب، تاتارها، ‏مغولان و پارسیان صحنۀ ‏درگیری  های ‏خونین بوده است.

در سده  های اخیر، سرزمین مادری ارمنیان به میدان زورآزمایی و رقابت ‏امپراتوری  های عثمانی، ‏ایران و روس تبدیل شد و در آستانۀ ‏جنگ  های جهانی اول و دوم، شیطنت  های ‏سیاسی انگلیسی  ها وآلمانی  ها در آسیای صغیر وضعیت جغراسیاسی و اجتماعی این منطقه و ارمنیان ‏ساکن در آن را با مسائل جدید سدۀ بیستم درگیر ساخت. ‏

ارمنیان، که خصلت مبارزه برای آزاد زیستن  همواره چون خون در رگ  های آنان جاری بوده، پس ‏از ‏سال  ها  تقابل مسلحانه با متجاوزان، از آغاز سدۀ هفدهم میلادی در عهد حکومت ‏ملوک خمسۀ قراباغ ‏‏(آرتساخ) در پی حل مشکلات خود از طریق تعامل و مذاکره بر آمدند تا ‏از آن پس دادخواهی  های خود را ‏در قالبی دیگر، تحت نام مسئلۀ ارمنی، پیگیری کنند.‏

آنچه در این دنیای به ظاهر متمدن و متکی بر عدالت نهادی به نام سازمان ملل متحد بر ‏‏حل ‏مسئلۀ ارمنی قفل نهاده، واقعیت نژادکشی ارمنیان در 1915م است که به زعم مجریان آن ‏واقعه  ای ‏عادی در خلال جنگ بوده اما  از دید ارمنیان رخدادی است که در آن نهایت ظلم صورت پذیرفته  و ‏مستحق پاسخگویی و جبران ‏است.‏ گام نخست در حل این مسئله، شناخت و قبول آن است.‏

جمهوری ترکیه، وارث این جنایت، در هراس از تحقق گام دوم، که جبران مافات را به دنبال خواهد ‏داشت، ‏حاضربه برداشتن گام نخست و پذیرش واقعیت نژادکشی نیست در حالی که تا به امروز مجالس29 ‏کشور ـ از سوریه و لبنان گرفته تا کانادا، اروگوئه، آرژانتین و روسیه ـ همراه با 44 ایالت از ایالات متحدۀ ‏امریکا با تصویب قطع  نامه  های متعدد، جنایت  های دولت ‏عثمانی را نژادکشی نامیده و محکوم کرده  اند.‏

Click to enlarge
سوقومون تهلیریان

نژادکشی ارمنیان به دست ترکان عثمانی در 1915م، در دوران  جنگ جهانی اول، در برابر ‏دیدگان ‏بی  تفاوت سیاست  مداران و چشم  پوشی نظامیان آلمانی صورت پذیرفت، آلمانی که نامش جزو آن فهرست ‏بیست و نه گانۀ[1] کشورها نبود.‏ چند سال بعد، هیتلر برای توجیه تصمیم خود و تسکین وجدان عواملش به ‏هنگام صدور فرمان نژادکشی ‏ساکنان غیر آریایی آلمان و سرزمین  های شرق اروپا در خلال جنگ جهانی ‏دوم، اعلام کرد که ‏تاریخ نشان داده است که جهانیان نژادکشی سه دهۀ قبل ارمنیان را از یاد برده  اند.

اما ‏نه وجدان جلادان تسکین یافت و نه تاریخ نژادکشی ارمنیان را به فراموشی سپرد.‏

در روز پنجشنبه 2 ژوئن 1921م، دستگاه عدالت ‏آلمان قتل طلعت پاشا، جلاد عثمانی، را به دست ‏سوقومون تهلیریان ـ که هفده تن از اعضای خانوادۀ وی در نژادکشی 1915م کشته شده بودند ـ اجرای ‏عدالت محض دانست و او را تبرئه کرد. درست 95 سال بعد، در روز پنجشنبه 2 ژوئن2016م، مجـلس ‏آلمـان قطعنامـه  ای را به تـصویب رسانـد مبنی بر اطلاق رسمی نام نـژادکشی بر جـنایت  های  امپراتـوری ‏عثمـانی و انهدام جسمـی و ‏فرهنـگی ارمنیـان در1915م.  دویچه بوندستاگ،[2] مجلس فدرال آلمان، در این روز با اکثریت مطلق آرای 629 نماینده ‏‏قطعنامه  ای را که از سوی همۀ احزاب آلمان، از جمله حزب دموکرات مسیحی، حزب سوسیال ‏مسیحی و ‏حزب سبزها، به مجلس ارائه شده بود تنها با یک رأی مخالف و یک رأی ‏ممتنع به تصویب رساند.‏

 

 

به هنگام رأی  گیری برای تعیین سرنوشت این قطعنامه شمار بسیاری از اعضای جامعۀ ترک  ‏های ‏مقیم آلمان و «برادران» اهل جمهوری آذربایجان آنان، با بر افراشتن پرچم   کشور ‏متبوع خود، در مقابل ‏ساختمان مجلس تجمع کردند و دست به اعتراض های جمعی زدند.‏

 

Click to enlarge
دویچه بوندستاگ، مجلس فدرال آلمان، 2016م

 

نکتۀ حائز اهمیت و قابل تأمل در متن قطعنامه، قبول صریح مسئولیت همراهی دولت وقت آلمان ‏با ‏ترکیۀ عثمانی در نژادکشی ارمنیان از سوی مجلس آلمان است.‏ دولت آلمان، که پیش  تر به جنایت  های ‏هیتلر و دیگر زمامداران اسبق خود طی نژادکشی سال  ‏های جنگ جهانی دوم اعتراف کرده و خود را آمادۀ ‏جبران خسارت  های جانی، مالی و روحی ‏بازماندگان آن واقعه دانسته بود، یک بار دیگر شرافت انسانی را ‏بر سیاست و روابط اقتصادی، ‏که شریان حیات حکومت  های امروزی است، ترجیح داد و شجاعت رویارویی ‏با تاریخ خود را در ‏سال  های جنگ جهانی اول نشان داد.‏

جامعۀ بشری انتظار دارد که دولت کنونی ترکیه از انکار حقایق و تحریف تاریخ دست بردارد و ‏‏شجاعانه با گذشتۀ سیاه خود رو به رو شود. ‏به امید روزی که دیگر کشورها نیز مهر سکوت از دهان بردارند ‏و هم داستان با روح ‏عدالت  خواه و وجدان آگاه انسان  های راستین نژادکشی ارمنیان و نیز، دیگر ‏نژادکشی  ها را محکوم سازند و مانع از تکرار جنایاتی از این دست شوند. ‏

‏فصلنامۀ پیمان این شمارۀ بهاری را بر حسب خط مشی همیشگی خود به موضوعاتی در ‏بارۀ ‏نژادکشی و تشریح فعالیت  های صورت گرفته حول این محوراختصاص داده است.‏ این شماره در کنار ‏گزارش  های مربوط به فعالیت  های هیئت برگزار کنندۀ مراسم صدمین ‏سال نژادکشی ارمنیان در ‏تهران؛ مراسم یادبود صدویکمین سالگرد نژادکشی؛ مراسم رونمایی ‏کتاب خنجری در این باغ به قلم واهه ‏کاچا و ترجمۀ دکتر قوام الدین رضوی زاده؛ ‏و مراسم جشنوارۀ موسیقی عدالت وصلح پایدار، مشتمل بر ‏مقالاتی دربارۀ کتاب پچپچه  نامه و ‏نویسندۀ آن، واروژان وُسگانیان؛ تحریف تاریخ به دست ترکیه؛ منابع ‏اسلامی در باب تعلق قراباغ ‏به ارمنستان؛ ادبیات؛ و نیز مبارزان ارمنی چون شاعر و روزنامه  نگار آزاده ‏ومبارز، میساک ‏مانوشیان، است.‏

 

پی‌نوشت‌ها:

1-بیست و نه کشوری که تا این تاریخ ظلم رفته بر ارمنیان ساکن ترکیۀ ‏عثمانی در سال های 1915ـ 1923م را «نژاد کشی» نامیده  اند عبارت  اند ‏از: سوریه، لبنان، فرانسه، آرژانتین، اروگوئه، ایتالیا، سوئد، ‏روسیه، کانادا، ونزوئلا، لهستان، لیتوانی، هلند، سوئیس، اتریش، واتیکان، ‏قبرس، یونان، بلژیک، شیلی، استرالیا، اسلوونی، بلیوی، بلغارستان، برزیل، ‏لوکزامبورک، چک، پاراگوئه، اسلواکی.‏

آلمان سی  امین کشوری است که  در 2 ژوئن 2016م،  فاجعۀ 1915م را ‏نژادکشی ارمنیان نامیده است.‏

2- Deutscher Bundestag 




نقل مطالب فصلنامۀ پیمان تنها پس از هماهنگی با مسئولان فصلنامه، با ذکر کامل منبع (به صورت لینک کامل و ذکر نام مؤلف) و بدون هرگونه دخل و تصرف میسر است.
Copyright © 2008-2014 Payman Cultural Quarterly Journal | Design and Developed by Narek Hartunian & Narbeh Bedrosian
تعداد بازدید: 20144