نویسنده: ادوارد هاروتونیان

24 آوریل روز یادبود نژادکشی ارمنیان در ترکیۀ عثمانی است، روزی که ارمنیان سراسر جهان، از هر مقام و مسلک، با برگزاری آیین  های ویژه در کلیساها، گردهمایی  ها   و راهپیمایی  ها   یاد شهیدان و قربانیان بی مزار این فاجعۀ عظیم انسانی را گرامی می  دارند و با ‏محکوم کردن عاملان نژادکشی و پیروان کنونی آنان، فریاد اعتراض خود را به گوش جهانیان می  رسانند.‏

سال 2015م (1394ش)، صدمین سالگرد فاجعۀ نژادکشی ارمنیان بود. به همین مناسبت در سراسر جهان، حتی در ترکیه، ‏مهد نژادکشی ارمنیان، مراسم گوناگونی برگزار شد که در رسانه  های جمعی جهانی بازتابی گسترده یافت. ‏

در ایران نیز، همچون سال  ‎های گذشته، در پایتخت و شهرهایی که دارای جوامع بزرگ و کوچک ارمنی هستند، مراسم ویژۀ ‏صدمین سالگرد نژادکشی برگزار شد. در تهران، که دارای بیشترین جمعیت ارمنی در ایران است، برگزاری مراسم از ابعاد و شکوه ‏فراوان بهره  مند بود.‏

‏ شورای خلیفه  گری ارامنۀ تهران در 17مارس 2013م / 27اسفند 1391ش، برگزاری این مراسم را به هیئتی 11 نفره مرکب از افراد زیر ‏واگذار کرد:‏

آرمنوش آراکلیان (رئیس هیئت)، واروژ سورنیان(نایب رئیس)، دکتر آندرانیک سیمونی (دبیر)، واهیک آقاکیان (خزانه  دار)، روزا ‏آبراهامیان، آرپی آبنوسیان، ایساک یونانسیان، آرمن سیمون خاچیکیان، رافی پیرومیان، گورگن کارامیان و آربی سرکیسیان.‏

هیئت برگزارکننده طی جلسات متعدد خطوط اصلی فعالیت خود را به شرح زیر مشخص کرد:‏

‏1.‏ صدمین سالگرد نژادکشی ارمنیان باید نقطۀ عطفی به شمار آید برای گذار از مرحلۀ شناسایی به مرحلۀ جبران. ‏

‏2.‏ با مشارکت تمامی نیروهای جامعۀ ارمنی، کلیۀ اقدامات باید از کیفیتی هماهنگ با اصل پیش گفته برخوردار باشد.‏

‏3.‏ در برگزاری مراسم صدمین سالگرد نژادکشی باید از روش  های سنتی و غیر هدفمند اجتناب شود. فراتر از جنبه  های ‏احساسی، باید بر مبنای داده های علمی، تاریخی، انسانی، سیاسی و حقوقی مسئلۀ حق را مطرح کرد.‏

‏4.‏ در دستگاه  های دولتی و پژوهشی ایران همواره باید سیاست توطئه  آمیز پان  ترکیستی ترکیه را مطرح ساخت، علل ‏نژادکشی را عنوان کرد و برای پیشگیری از تکرار و محکوم  سازی آن بر نقش مؤثر و مهم ایران تأکید ورزید. همچنین ‏نژادکشی ارمنیان را باید در زمینۀ دیگر نژادکشی  های روی داده در جهان مطرح و آن را، جدا از تعلقات ملی، قومی و ‏مذهبی، در چارچوب ارزش  های انسانی، حقوق بشر و پیشگیری از جنایات معرفی کرد.‏

برنامۀ فعالیت  ها ‏

الف. تبلیغاتی

‏1.‏ طراحـی نشانـۀ (لوگو) صدمیـن سالگرد نژادکشی؛‏

‏2.‏ راه  انـدازی صفـحـۀ الکتـرونیـکی ‏genocidal.ir‏ و صفـحـۀ فیـس  بوک با عنوان ‏historical shame‏؛

‏3.‏ تهیۀ بَنِـرهای (پلاکـارد) مقیـاس بزرگ و نصب آنها‏؛

‏4.‏ تهیه و پخش انواع برچسب، دفترچۀ یادداشت، نشان سینـه و بروشور؛‏

‏5.‏ چـاپ مــقـالات، مــصاحبــه  ها و مـطالـب گــوناگون در روزنــامــۀ ارمنی  زبان آلیک، در ستون ویژۀ صدمین سالگرد نژادکشی؛‏

‏6.‏ چاپ مقالات در ضمیمۀ فارسی روزنامۀ آلیک؛‏

‏7.‏ برقراری ارتبـاط با روزنامـه  نگاران فارسی  زبـان و در اختیـار گذاردن مطالـب مرتبـط با صدمین سالگرد نژادکشی؛

‏8.‏ درخواست کتـبی از اندیشمنـدان، نمایندگان مجـلس شـورای اسـلامی، دستگاه  هـای دولتـی و مراکـز پژوهشی و رسانـه  ها ‏برای ارسال پیام به مناسبت صدمین سالگرد نژادکشی؛

‏9.‏ انتشار پیام  های دریافت شده در مطبوعات.‏

ب‌.‏ اجرایی

‏1.‏ رونـمایی از شش کتـاب انتشار یافتـه پیرامون نژادکـشی ارمنیـان به همـت اسقف اعظم سبوه سرکیسیان، خلیفـۀ حـوزۀ خلیفـه  ‏گـری تهران و شمال ایران، با حضور 250 شرکت کننده.

زمان:  18مه 2014 م/29‏‎ اردیبهشت‎‏1393ش.‏

‏2.‏ برپایـی نمایشگاه با همکاری مرکـز مطالعات مؤسسـه و موزۀ نژادکـشی ایروان، شامل نمایش پوستـرهایی از تصاویر بازتاب نژادکشی ارمنیان در ‏صفحـات اول مطبـوعات جــهان، همــراه با معرفی آنها از سوی هایک دِمویان، رئیس مرکز مطالعات مؤسسـه و موزۀ نژادکشی ارمنستان؛ مـصاحبـه بـا وی و انتـشار آن در ‏مطبـوعـات فـارسی و ارمنـی. برگزاری این نمایشگاه بازتاب گسترده  ای در روزنامه  ها داشته است.

زمان: 14نوامبر 2014 م/ 23‏‎ آبان‎‏1393ش، در ورزشگاه آرارات برای جامعۀ ارمنی، با حدود 300 بازدیدکننده و 15ـ 17نوامبر 2014 م/ 24ـ ‏‏26‏‎ آبان‎‏1393ش، در فرهنگسرای ارسباران تهران برای عموم، با حدود300 بازدیدکننده.‏

‏3.‏ برگزاری آغاز مراسم صدمین سال نژادکشی ارمنیان (2015م) در کلیسای سرکیس مقدس تهران، همراه با شمع افروزی ‏در پای بنای یادبود شهیدان نژادکشی، در شب سال نو میلادی با حضور چند صد شرکت کننده.

زمان: 1 ژانویۀ ‏‎2015‎‏م/ 11 دی1393ش

‏4.‏ اجرای کنسرت موسیقی در سالن کومیتاس باشگاه آرارات، با هدف سپاس و تشکر از سفیران و اعضای هیئت  های ‏نمایندگی کشورهای خارجی. در این برنامه سفیران و نمایندگان کشورهای اوروگوئه، بلژیک، بلغارستان، ژاپن، فرانسه، ‏قبرس، هندوستان و ارمنستان و حدود 250 تن از افراد جامعۀ ارمنیان حضور داشتند.

زمان: 22 فوریۀ 2015م/ 3 اسفند1393ش.

‏‏5.‏ کاشت 100 نهال به یاد صدمین سالگرد نژادکشی ارمنیان، در منطقۀ سوهانک تهران، با شرکت100 تن از ارمنیان.

زمان: 8 ‏مارس 2015م/17 اسفند1393ش.

‏6.‏ اجتماع صدها تن از جوانان ارمنی در برابر دفتر سازمان ملل متحد در تهران، با درخواست شناسایی نژادکشی ‏ارمنیان. جوانان شرکت  کننده در پایان اجتماع درخواست  های کتبی خود را به دفتر سازمان ملل متحد در تهران تسلیم ‏کردند.

زمان: 16 آوریل 2015م/27 فروردین1394ش.

‏7.‏ برگزاری شب نویسندگان ارمنی در سالن اجتماعات باغ فردوس با حضور200 شرکت  کننده، به یاد گروهی از نویسندگان ارمنی که در ‏نژادکشی ارمنیان جان خود را از دست دادند و معرفی کتاب پچپچه نامه به زبان فارسی. ‏در این برنامه هیئت برگزارکنندۀ صدمین سالگرد نژادکشی، با همکاری مجلۀ بخارا، به گروه کتاب  خوانی جهانی[1] ‏پیوسته بود که به مناسبت سالگرد  نژادکشی، خواندن هم  زمان رمان پچپچه نامه، اثر واروژان وُسگانیان، نویسندۀ ارمنی  تبار ‏رومانیایی، را در دستور کار داشت.

زمان: 21 آوریل 2015م/ 1 اردیبهشت 1394ش.‏

‏8.‏ راه پیمایی زیارتی از مرز ایران ـ ارمنستان تا بنای یادبود قربانیان نژادکشی در ایروان با دوازده شرکت کننده.

زمان: 17ـ23 ‏آوریل 2015م/ 28 فروردین ـ 3 اردیبهشت 1394ش.

‏9. اهدای خون و ارائۀ خدمات درمانی رایگان در درمانگاه آودیسیان در محلۀ نارمک تهران، برای صدها مراجعه کننده، با شعار نمادین 5/1 ‏میلیون زندگی در قبال 5/1 میلیون زندگی(از دست رفته). زمان: ماه آوریل 2015م/ 12 فروردین ـ 10 اردیبهشت 1394ش.

‏10.‏ صعود کوهنوردان ارمنی به صد قله، به مناسبت صدمین سالگرد نژادکشی، شامل قله  های آرارات و کلیمانجارو و قله  های ‏کوه  های ایران. کوهنوردان بر فراز هر قله بَنِر صدمین سال نژادکشی ارمنیان را برافراشتند.

زمان: سال 2015 م/ 1393ـ‏‏1394ش.

‏‏11.‏ سخنرانی دکتر کارن خانلری و روبرت بگلریان، نمایندگان ارمنیان شمال و جنوب کشور در مجلس شورای اسلامی، به ‏مناسبت صدمین سالگرد نژادکشی ارمنیان.

زمان: 22 آوریل 2015 م/ 2 اردیبهشت1394ش

‏12.‏ اجتماع مردمی در کلیسای سرکیس مقدس با شرکت هزاران تن از ارمنیان تهران، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، ‏میهمانان دولتی و نه تن از سفیران کشورهای خارجی در جمهوری اسلامی ایران و سه معاون سفیر، اجرای آئین کلیسایی؛ ‏برگزاری مصاحبۀ مطبوعاتی در ساختمان خلیفه  گری با شرکت خبرنگاران نشریات فارسی  زبان؛ پخش مستقیم و نمایش ‏مراسم تقدیس قربانیان نژادکشی ارمنیان در اجمیادزین ارمنستان؛ سپس نواختن صد ضربۀ ناقوس رأس ساعت 19:15 هم  زمان با کلیسای مادرِ اجمیادزین ‏در تمامی کلیساهای ارمنیان، برای اعلام مژدۀ تقدیس قربانیان به همۀ ملت  ها؛ نثار ‏گل به پای بنای یادبود شهیدان و ادای احترام به قربانیان نژادکشی؛ و در پایان اجرای برنامه  های هنری. زمان: از ساعت ‏‏17 روز 23 آوریل  2015 م/ 3 اردیبهشت1394ش.

‏13.‏ برگزاری مراسم ویژۀ روز 24 آوریل شامل گردهمایی مردمی در کلیسای سرکیس مقدس با شرکت هزاران تن از ارمنیان ‏تهران از ساعت 9 بامداد، اجرای آئین کلیسایی، سپس راهپیمایی به سوی سفارت ترکیه با شرکت حدود 20.000 تن، ‏سخنرانی اسقف اعظم سبوه سرکیسیان و دکتر کارن خانلری در مقابل سفارت ترکیه و محکوم کردن اقدام جنایتکارانۀ ‏حکومت عثمانی، که تاکنون بی‌کیفر مانده، محکوم کردن ادامۀ سیاست انکار نژادکشی از سوی حاکمان امروزی ترکیه و ‏درخواست جبران حقوق تضییع شدۀ ملت ارمنی.  قرائت قطعنامۀ گردهمایی که مورد تأئید شرکت کنندگان در گردهمایی ‏قرار گرفت.

زمان:  24 آوریل  2015م/ 4 اردیبهشت1394ش. ‏

‏14.‏ سخنرانی به مناسبت صدمین سالگرد نژادکشی و اجرای برنامه های هنری در ورزشگاه آرارات با شرکت انجمن های ‏فرهنگی ـ هنری ارمنیان و با حضور بیش از 2000 نفر.

زمان: از ساعت 20 ـ 23 روز 24 آوریل 2015م/ 4 اردیبهشت1394ش. ‏

‏15.‏ برنامۀ ویژۀ سیاسی برای نمایندگان مجلس شورای اسلامی، شامل سخنرانی، نمایش فیلم  های مستند و برنامۀ هنری، با ‏حضور250 شرکت  کننده در انجمن اجتماعی ارامنه. زمان: 12 مه 2015م/ 22 اردیبهشت 1394ش. ‏

‏16. نمایش فیلم مستند نقشۀ رهایی[2] با حضور تهیه کنندۀ فیلم، مانوئل ساریبگیان؛ سفیران کشورهای خارجی؛ میهمانان و ‏‏250 تماشاگر.

زمان: 18و 19 ژوئن  2015م/  28 و 29 خرداد 1394ش در باشگاه آرارات، به زبان انگلیسی و در ورزشگاه ‏آرارات، به زبان ارمنی.‏

‏17.‏ رونمایی کتاب  های ترجمه شده به سفارش هیئت برگزارکنندۀ مراسم صدمین سالگرد نژادکشی، با حضور میهمانان و علاقه  ‏مندان در تالار آرام مانوکیان.

زمان: 29 فوریۀ 2016م/10 اسفند1394ش.‏

علاوه بر برنامه  های یادشده، انجمن  های فرهنگی ـ ورزشی ارمنیان نیز بیشتر برنامه  های سال 2015م خود را در ارتباط با این ‏سالگرد مهم برگزار کردند.

ج‌.‏ انتشاراتی

ج ـ 1:  ترجمه و انتشار کتاب

ـ  گزارش طلعت پاشا دربارۀ نسل کشی ارمنیان، 1917م

آرا صارافیان، ترجمه از انگلیسی: آرپیار پطروسیان. ‏

ـ دختران قلعه  های شنی

کریس بوهجالیان، ترجمه از انگلیسی: رافی آراکلیانس.‏

ـ نسل  کشی ارامنه و 100 سال مطبوعات ایران

روزیک دِر آوانسیان.‏

ـ سال های نفرین شده

یرواند اُتیان،ترجمه از ارمنی: روبرت صافاریان.‏

ـ پچپچه نامه

واروژان وُسگانیان، ترجمه از ارمنی: گارون سارکسیان.‏

ـ‏ نسل  کشی ارامنه و اسناد آلمانی (زیر چاپ)‏

وُلفگانگ گوست، ترجمه از انگلیسی: پروین دانشور.‏

ـنسل  کشی ارامنه (زیر چاپ)‏

ریموند گئورگیان،ترجمه از انگلیسی: سعید کریم پور

کتاب  های منتشر شده با شمارگان 1500 نسخه چاپ و بیش از 300 نسخه از هر کدام به مراکز پژوهشی، کتابخانه  های ‏دانشگاه ها و اندیشمندان ایرانی اهدا شده است. ‏

ج ـ 2: انتشار جزوه به زبان فارسی

ـ راه حل عادلانه

شمارگان: 4000 نسخه

ترجمه از متن ارمنی و انگلیسی: روبرت مارکاریان.‏

ـ‏ نسل  کشی ارمنیان در ترکیۀ عثمانی

دکتر آندرانیک سیمونی. این جزوه برای تدریس در مدارس نیز کاربرد خواهد داشت.‏

ـ‏ اعتراف، ترک  ها از نسل  کشی ارمنیان سخن می  گویند

ایساک یونانسیان.‏

د‌.‏ آموزشی

هیئت آموزشی شورای خلیفه  گری ارمنیان تهران با هماهنگی هیئت برگزارکنندۀ مراسم صدمین سالگرد نژادکشی ارمنیان، برنامه  های زیر را در مدارس ارمنی برگزار کرد:‏

  • برای دانش آموزان مقاطع ابتدایی، راهنمایی و متوسطه مسابقۀ دانستنی‌های مرتبط با صدمین سالگرد نژادکشی ارمنیان ترتیب داده شد. در مرحلۀ اول مسابقه آزمون ‏کتبی با شرکت کلیۀ دانش آموزان برگزار شد. سؤال  ها از جزوه  هایی با عنوان «به خاطر داریم  و حق می  طلبیم» طرح شده بودند که در اختیار دانش  آموزان قرار گرفته ‏بود. همچنین لوح  های فشرده  ای حاوی اطلاعات مستند به دانش  آموزان داده شده بود. در مرحلۀ دوم، در ماه مه 2015 ‏‏م/ اردیبهشت 1394ش، دانش  آموزان برگزیده از آزمون کتبی در آزمون ‏شفاهی، در زمینه  های دانستنی  ها، فن  بیان  و شرح تصاویر شرکت کردند.‏
  • با شرکت دانش آموزان مقاطع مختلف مسابقات شعرخوانی، اجرای موسیقی و سرود برگزار شد.‏
  • هیئت آموزشی شورای خلیفه گری در چهار شمارۀ ضمیمۀ دانش آموزی روزنامۀ آلیک، که با عنوان «صفحۀ مدرسه» چاپ ‏می  شود، مطالبی مربوط به صدمین سالگرد نژادکشی انتشار داد.‏
  • در 15ـ 16 آوریل 2015م/ 26- 27 فروردین1394ش، نمایشگاهی با شرکت دانش آموزان مدارس ارمنی، با موضوع نژادکشی ارمنیان در تالار نائیری محلۀ وحیدیه، ترتیب داده شد. در غرفۀ ویژۀ هر ‏مدرسه کارهای دستی دانش آموزان آن مدرسه به نمایش گذاشته شده بود. روز گشایش نمایشگاه برنامۀ هنری با ‏شرکت دانش  آموزان برگزارشد.‏
  • در ژوئن 2015م/ خرداد 1394ش، 27 دانش آموز برگزیدۀ مقطع ابتدایی به مسافرت تشویقی اصفهان و جلفای نو رفتند و در برنامه های پیش  بینی شده شرکت کردند.
  • در ژوئیه 2015م/ تیر1394ش، برای سی دانش آموز برگزیده در مقاطع راهنمایی و دبیرستان مسافرت تشویقی به ارمنستان ترتیب داده شد. آنان در برنامه  هایی که در موزۀ ‏نژادکشی برگزار شد شرکت و از نقاط دیدنی بازدید کردند.‏
  • کتاب هایی حاوی آثاری از ادبیات ارمنی منتشر شد و در اختیار معلمان قرار گرفت. این کتاب ها در سال  های آینده به ‏صورت کتاب  های کمک درسی کاربرد خواهند داشت.‏
  • لوح های فشردۀ آموزشی حاوی سرودهای ملی ـ میهنی برای یادگیری در اختیار دانش آموزان قرار داده شد. همچنین، نمایش  نامه  هایی ‏برای اجرا در اختیار مسئولان مدارس قرار گرفت که در برخی از مدارس بر روی صحنه برده شد.‏
  • در هر مدرسه هیئتی برای فعالیت های دانش آموزی تشکیل شد. اقدامات آنها از طریق هیئت آموزشی در صفحۀ الکترونیکی ندای مدرسه در معرض دید عموم قرار گرفت. ‏
  • به هر یک از معلمان مدارس ارمنی لوح فشردۀ سه فیلم به زبان های فارسی و ارمنی داده شد. همچنین راهنمای تدریس ‏‏(متدولوژی) دکتر پیرومیان، استاد دانشگاه یو. سی. ال. ای.، در اختیار معلمان زبان ارمنی قرار گرفت.‏
  •  از مهر 1393ش همزمان با آغاز سال تحصیلی در مدارس ارمنی بَنِرهای صدمین سالگرد نژادکشی نصب شد.
  •  در مارس 2015م/ اسفند 1393ش برای مدیران و کارکنان فارسی  زبان مدارس ارمنی و کارمندان امور تربیتی، برنامه  ای اجرا ‏شد تا آنان در جریان فعالیت  ها باشند.‏‏
  • کلیۀ دانش  آموزان مقاطع کودکستان، آمادگی و ابتدایی نماد صدمین سالگرد نژادکشی را به صورت کاردستی تهیه کردند. ‏روی بنرهای بزرگ این نماد و نشانۀ (لوگو) صدمین سالگرد را نقاشی و رنگ  آمیزی کردند و شعار صدمین سالگرد نژادکشی را ـ ‏‏«به خاطر داریم  و حق می  طلبیم» ـ  نوشتند. دانش  آموزان به چهارگوشۀ بنرها بادکنک  های گازی بستند و در روز ‏معین در کلیۀ مدارس ارمنی به طور همزمان بادکنک ها را با بنرها به هوا رها کردند. ‏
  •  در کنار برنامه  های دانش  آموزی برنامه  هایی نیز به ابتکار والدین دانش  آموزان و معلمان فارسی  زبان مدارس ارمنی برای ‏دانش  آموزان برگزار شد.

پی‌نوشت‌ها:

1- worldwide reading commemorating the centenary of the armenian genocide

2- map of salvation

منابع:

گزارش اجمالی هیئت برگزارکنندۀ مراسم صدمین سالگرد نژادکشی ارمنیان (به زبان ارمنی)، مورخ 5 فوریۀ 2016م ‏‏/16بهمن1394ش.‏

اطلاعات تکمیلی مؤلف.

فصلنامه فرهنگی پیمان شماره 75
سال بیستم | بهار 1395 | 320 صفحه
در این شماره می خوانید:

به مناسبت انتشار کتاب پچپچه نامه

نویسنده : گریگور قضاریان / گارون سارکسیان رومانی، همانند بیشتر کشورهای اروپایی، تقریباً تا اواسط قرن نوزدهم از شاهزاده‌نشین‌های مستقلی تشکیـل شده بود. ‏شاهزاده‌نشین ...

تابلوهای راهنما در ترکیه چه چیزی را در مورد آثار تاریخی ارمنستان غربی پنهان می کنند

نویسنده: رافی کورتوشیان[1] / ترجمۀ شاهن هوسپیان پس از پایان دو جنگ جهانی، داشتن هویت، تاریخ و فرهنگ کهن برای بسیاری از ملت  ها و کشورها اهمیت خاصی یافت؛ ‏به ویژه...

منابع اسلامی در باب تعلق قراباغ به ارمنستان

نویسنده: دکتر کارن خانلری مقدمه مناقشات اخیر در منطقۀ قراباغ، بار دیگر بحث تاریخی تملک این منطقه را مطرح کرد. آنچه در تاریخ معاصر در این باره مسلم است آن است که در...

نژادکشی یا نسل کشی

نویسنده: ادوارد هاروتونیان نژادكشی ـ یا به اصطلاح برخی نشریات و منابع، نسل  كشی ـ به جنایتی اطلاق می  شود كه هدف آن از بین بردن گروه  های ملی، قومی، دینی، اجتماعی، ......

نقش آلمان در نژادکشی ارمنیان

نویسنده: ایساک یونانسیان بیش از دو دهه است که بحث در خصوص نقش آلمان در نژادکشی ارمنیان و مسئولیت این کشور درقبال  وقایع سال های 1915ـ 1918م،که آن کشور درگیر جنگ جهانی...

ایران و نژادکشی ارمنیان

نویسنده: ایساک یونانسیان [1] آگاهی جامعۀ ایرانی از رویدادهای اوایل قرن بیستم در ارمنستان غربی که تحت سلطۀ امپراتوری ‏عثمانی به وقوع پیوست و منجر به نژادکشی ارمنیان شد،...

روزی روزگاری در شرق چند ملیتی

نویسنده:  حمید دباشی / ترجمه روبرت مارکاریان سه بوسۀ کبرا،  اثر ز. ت. بالیان[3] ‎رمانی جدید دربارۀ تاجر ارمنی قرن نوزدهم که یادآور هویت چند ملیتی فرهنگ های ما‏ست‏ در...

شروعی بر پایان کشتار درمانی

نویسنده: دکتر امیر حسین نوربخش یورگن هابرماس،[2] فیلسوف معاصر آلمانی، همـیشه عبـارت «قـرن کوتـاه بیستـم» را برای توصیف دوره  ای تاریخی به کار می  برد کـه ‏به اعتقـاد...

میساک مانوشیان،شاعر و روزنامه نگار آزاده و مبارز

نویسنده: دکتر قوام الدین رضوی زادهزاده شدنبرنیزه  تاریکهمچون میلاد گشاده زخمی.سفر یگانه فرصت راسراسردر سلسله پیمودن. بر شعله خویشسوختنتا جرقه واپسین،بر شعله خرمنیکه در...

تاکستان های انگور

نویسنده: آرپی مانوکیان امپراتوری عثمانی در سال  های پایانی سدۀ هجدهم مشغول نبرد با روسیه بود. این جنگ، که تا 1807م طول کشید، برای مدتی ‏مقامات و کارگزاران حکومت مرکزی...